آموزش بسته بندی

بسته بندی چیست و کاربردهای آن در زندگی روزمره ما کجاست؟

هر محصولی که تولید می شود نیاز به بسته بندی مناسب خودش دارد. عرضه یک کالا بدون بسته بندی امکان پذیر نیست. این موضوع به قدری اهمیت دارد که گاهی موجب افت فروش و در نتیجه ضرر و زیان برای تولید کنندگان می شود. صنعت بسته بندی نیز مانند صنایع تخصصی، یک صنعت مولد است و پتانسیل زیادی برای اشتغال زایی و حضور در بازار فراهم می کند.

علاوه بر این بسته بندی اثرات مثبت دیگری نیز به همراه دارد . به طور مثال یکی از مهمترین فواید بسته بندی حفط منافع تولید کنندگان و مصرف کنندگان به صورت توام است . بسته بندی از طریق حفاظت از محتوی و کاهش هزینه های تولید حمل و نگهداری توزیع و فروش از قیمت تمام شده محصول کاسته و همچنین با ایجاد انگیزه های خرید موجب افزایش فروش و در نتیجه کاهش قیمت ها و ارتقای منافع مشترک خریدار و فروشنده خواهد شد.

در کنار این موارد ، رشد آگاهی مصرف کننده از ویژگی های کالا ، ایجاد تنوع بازار ، اشتغال زایی و ده ها مورد دیگر، کمترین منافعی است که صنعت بسته بندی می تواند برای جامعه به همراه داشته باشد. همچنین بک بسته بندی کارآمد و هنرمندانه موجب جلب توجه و اطمینان مصرف کنندگان شده و از این طریق در افزایش فروش کالا و رونق اقتصادی تاثیر قابل ملاحطه ای خواهد داشت.

در دنیای صنعتی امروز، بسته بندی به جزئی لاینفک از چرخه تولید و توزیع بسیاری از کالاها بدل گردیده است. در واقع جهت ارائه بسیاری از محصولات به مشتری لازم است که عملیات بسته بندی نیز در فرآیند تولید لحاط گردد.دامنه کاربرد این موضوع طیف گسترده ای از تولیدات از ساده ترین و ارزان ترین قیمت کالاها و پیچیده ترین دستگاه ها ی صنعتی را در بر میگیرد که البته در هر یک از این موارد بسته به نوع کالا اهداف متفاوتی از انجام عملیات بسته بندی مورد نظر می باشد.

در شرایطی که تولید کنندگان داخلی و خارجی به تولید نمونه های محصولاتی با کیفیت و قیمت مشابه اشتغال دارند، بحث رقابت از اهمیت فراوانی برخوردار است.تولید و ورود ناگهانی محصول جدید به بازار ایجاد رقابت در خرید، تاثیر بر ادراک مصرف کننده ،بهتر به نطر رسیدن تولید کننده در مقابل رقبا ، وجود موضوعی متفاوت در محصول برای رقابت،تاکید بر گروه خاص یا جنسیت خاص از اجتماع مصرف کنندگان،الگوهای فروش توجه به حالات و روش های زندگی و طبقه اجتماعی فعلی یا ایده ال مصرف کننده ، اهمیت قائل شدن برای سود مصرف کننده و تولید کننده ، پاسخ گوییی به توقع ایجاد شخصیت توسط محصول برای مشتری توجه به جزییات در طاهر محصول ،مدنطر قرارا دادن فرهنگ و عقاید افراد جامعه، و تاکید بر قابلیت های خاص محصول از جمله مسائل موثر بر قابلیت رقابت تولید کننده با سایر تولید کنندگان مشابه می باشند که بسیاری از آنها از طریق طراحی و تولید مناسب بسته بندی،قابلیت ایجاد و توسعه می یابند و می توانند به فروش بیشتر محصول کمک نمایند.

از جمله پارامترهایی که در دستیابی به اهداف مورد انتظار از انجام عملیات بسته بندی موثرند می توان به صنعت چاپ اشاره نمود که تاثیر عمده آن در ایجاد، توسعه و بهبود بسته بندی نهایی است .

یکی از مهم ترین ابزار ها در راستای دستیابی به این هدف,امکانات موجود در صنعت چاپ می باشد بنابراین میتوان گفت از انجا که بسته بندی  به عنوان عاملی کلیدی در عرضه محصول  به بازار محسوب شده و نیز صنعت چاپ و اگاهی از امکانات و محدودیت های موجود در ان تاثیر قابل توجهی بر کیفیت نهایی بسته بندی دارا می باشد,لذا توجه به ارتباط موجود میان بسته بندی و چاپ, از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

از جمله شیوه های موثری که میتوانند در شناسایی این ارتباط,موثر واقع شوند, بررسی و مطالعه ی نمونه های موجود می باشد. این بررسی از دو جنبه کلی قابل توجه است:نخست,شناسایی نمونه های موفق و برشمردن امتیازات انها, و دوم آگاهی از نقاظ ضعف و کاستی های ایجاد شده در نمونه های مورد بررسی, که در هر دو حالت, زمینه آگاهی از پارامتر های چاپی موثر برکیفیت بسته بندی, حاصل میگردد. معمولا برای هر بسته بندی عملکر های زیر قابل تعریف می باشند:

  1. حفظ و نگهداری اطلاعات
  2. ارایه اطلاعات مربوط به محتوا و شناساندنکالای بسته بندی شده
  3. زیبایی
  4. سهولت حمل و نقل

به منظور تفکیک انواع مختلف بسته بندی, دیدگاه های مختلفی را میتوان مد نظر قرار داد و انها را بر اساس نوع کاربرد نوع ماده و جنس بسته بندی ,نوع چاپ و مواردی از این قبیل, طبقه بندی نمود در فرایند طراحی و تولید بسته بندی , مواردی وجود دارد که از جمله میتوان موارد زیر را برشمرد:

  • عامل ساختار و فرم بدنه بسته بندی
  • عامل جنس یا ماده انتخاب شده جهت ساخت بدنه (کاغذ, مقوا,فلز, شیشه,چوب, پلاستیک های ترموپلاست و ترموست و غیره)
  • عامل رویه (بافت,ماتی , براقی و غیره)
  • عامل رنگ (سطوح رنگی تخت,تصاویر,نوشته ها و خطوط)
  • بررسی واقعی بودن نیاز به انجام عملیات بسته بندی
  • تیراژ و تعداد بسته بندی مورد نیاز
  • روش ساخت و تولید بسته بندی
  • ارتباط بسته بندی با گروه مخاطب
  • تناسب و سازگاری بسته بندی با شرایط محیطی و عوامل جوی
  • توجه به مسائل بهداشتی در تعامل محصول با بسته بندی
  • سهولت حمل و نقل کالای بسته بندی شده
  • قیمت تمام شده
  • مسائل مربوط به فروش (تعداد یا مقدار کالایبسته بندی شده)
  • نحوه چیدمان کالا و استفاده مفید از فضای بسته بندی
  • شیوه حمل و نقل و انبار داری
  • امکان و نحوه بازیافت بسته بندی
  • وجود ارزش افزوده در بسته بندی ( مثلا استفاده از بسته بندی کالا برای کاربرد های دیگر)

در زمینه طراحی بسته بندی,استانداردهایی نیز تدوین گردیده که بسیاری از آنها مربوط به موقعیت های نظامی و لجستیک بوده و توسط مراکزی همچونUS Navy و NAVSO ارائه شده اند.

 

نقش بسته بندی و جعبه در فروش

در شیوه تولید مبتنی بر بازار بسته بندی کالا از جایگاه ویژه ای برخوردار است . چه بسا کالائی که شاید از نظر تولید کننده از نظر کمیت در حدی نباشد که نیاز به بسته بندی آنچنانی داشته باشد و به قولی شاید از نظر وی هزینه بسته بندی آن کالا هزینه ای برابر و حتی بیشتر از ارزش خود کالا داشته باشد، اما باید توجه داشت که مشتری خاص آن کالا در یک بازار خاص ممکن است همان کالا را با بسته بندی مورد نظر خود به چند برابر قیمت واقعی خود کالا خریداری نماید اما بدون بسته بندی حتی حاضر به خریدن آن کالا نباشد تا چه رسد به اینکه بخواهد قیمت مورد نظر تولید کننده را بپردازد. شاید راه اندازی خط تولیدی که بتواند قند حپه و یا آبنبات را در قللبهای دو تایی  بسته بندی نماید از نظر تولید کننده خاص آن چندان مقرون به صرفه نباشد اما باید توجه نموده که نیاز به چنین بسته بندی برای مصارف خاصی همچون مصرف در  قطارها، هواپیماها، اتوبوسها و حتی هتلها وجود دارد .

شاید بتوان انتظار داشت که ترشیجات تولیدی در منطقه ای خاص را در همان منطقه  بصورت باز و فله ای ویا در ظروف پلاستیکی به فروش رساند اما نمی توان به فروش آن در بازاری دیگر به این شیوه امیدوار بود . امروزه تولیدکننده آبنبات بجنوردی نمی تواند بدون توجه به سلائق میلیونها مسافری که سالانه از این منطقه عبور می کنند به فروش بیشتر در فصل مسافرت ( حد اقل در حد مورد انتظار) امیدوار باشد . بسته بندی آبنبات به شکل سنتی که دهها سال است در بسته های پلاستیکی صورت می گیرد که در صورت ورود هوا به داخل آن موجب خشک شدن ابنبات وتبدیل آن به یک تکه استخوان بی مصرف می شود نمی تواند موجب جلب مشتری گردد . هنوز مسافران عبوری آبنبات بجنورد را به شکر پنیر می شناسند .بدون توجه به نوع بسته بندی وخواست مصرف کننده صنعت آبنبات بجنورد نمی توان امیدی به توسعه داشته باشد . اصولا مفهوم توسعه یعنی شکستن قالبهای سنتی و هماهنگ شدن با تحولات روز دنیا.  امروزه تولید کنندگانی در بازارهای رقابی موفق خواهند بود که بتوانند تولیدات خود را آنگونه که مصرف کنندگان می خواهند بدست آنها برسانند . اگر قرار است آبنبات بجنورد نیز مانند گز اصفهان، سوهان قم، قطاب یزدو….بعنوان سوغات بجنورد معرفی گردد چاره ای جزء صنعتی کردن آن چه در زمینه تولید،و چه در زمینه بسته بندی و توزیع نیست  . امروزه باید خریدار آبنبات بجنورد از ترکیبات، شیوه نگهداری و موارد مصرف آن آگاهی داشته باشد . دیگر زمانی نیست که انتظار داشته باشیم آبنبات را در بسته بندی های یک و نهایت نیم کیلوئی به فروش برسانیم . تولید کنندگان باید تلاش نمایند با شیوه های صنعتی ،از نظرشکل ،  اندازه ورنگ تنوع در بسته بندی ایجاد نموده و مدت زمان ماندگاری این محصول را بالا برده و بتواند با ایجاد تنوع در موارد مصرف به توسعه این صنعت بپردازد .

این موارد در مورد سایر محصولات منطقه نیز صادق است . امروزه نبود صنایع بسته بندی مدرن یکی از چالشهای جدی این منطقه است . البته ذکر این نکته لازم است که عدم توجه به صنعت بسته بندی یکی از چالشهای جدی محصولات صادراتی جامعه ما بطور عام می باشد که در این منطقه بطور خاص خود را نشان می دهد. عدم توجه به بسته بندی مناسب در زمینه محصولات مختلف موجب گردیده تا ما بازار بسیاری از کالاها را در دنیا از دست بدهیم . امروزه زعفران ایران در دنیا به نام اسپانیا شناخته شده است . زیرا عمده زعفران ایران بصورت فله ای و یا در بسته بندی های نامناسب توسط این کشورخریداری وبا بسته بندی مناسب بنام این کشور به اکثر کشورهای دنیا و حتی منطقه جنوب شرق آسیا و ژاپن صادر می شود . 

به هر حال آنچه بدان اشاره شد گوشه ای از حکایت تلخی است که در زمینه بسته بندی کالاها در کشور ما با آن دست به گریبان هستیم و امیدواریم با حرکتهای خوبی که سازمان توسعه تجارت در زمینه اجرای سیاستهای حمایتی از تولید کنندگان برای تکمیل خط تولید خود با یسته بندی مناسب شروع نموده ، شاهد راه اندازی واحدهای بسته بندی مدرن در اقصی نقاط کشور متناسب با محصولات تولیدی آن مناطق باشیم.و بتوانیم بدین وسیله ضمن اشتغالزایی مناسب بر ارزش افزوده کالاهای تولیدی خود بیافزائیم .

در بسته بندی محصولات ،شناسایی سیستم احساسی غالب در بین خریداران هدف مهم است. چرا که این سیستم ها مشخص می کند که یک محصول از بین ده ها محصول انتخاب شود

برای دریافتن چگونگی عمل بخش ناخودآگاه مغز باید انواع بسته بندی را از لحاظ شکل ظاهری بررسی کنیم

بسته بندی غیرمعمول واکنش بیشتری را نسبت به بسته بندی عادی ایجاد می کند

مقوله بسته بندی در بازاریابی محصولات مصرفی نقش کلیدی را ایفا می کند.

طراحی یک بسته بندی باید بتواند در ذهن خریدار تداعی کننده برند آن محصول باشد.

هم چنین یک بسته بندی می تواند سبب تداعی برندهای دیگر در ذهن ما شود. هم چنین بعضی از برندها برای برانگیختن

حساسات مشابه در خریداران، از بسته های برندهای معروف کپی برداری می کنند

بسته بندی را از نظر تأثیرات احساسی که در مصرف کننده ایجاد می کند می توان از سه دیدگاه بررسی کرد:

۱– زیبایی شناسی ظاهری(روند ناخودآگاه)

برای متمایزکردن یک بسته بندی در بین بسته های دیگر، می توان از رنگ های روشن استفاده کرد و اگر این رنگ به اندازه کافی

حریک کننده باشد می تواند سبب ایجاد واکنشی قوی در خریدار شود.)

۲– قابلیت استفاده (قابلیت استفاده مناسب و ایجاد لذت در استفادهروند ناخودآگاه)

اگر یک بسته بندی نتواند کارکرد مناسبی را ارائه دهد و به شیوه مناسب خود باز شود، می توان آن طرح را شکست خورده

دانست

۳- واکنش هایی که ایجاد می کند(بازتاب های اجتماعی، تداعی تجربیات قبلی و تأثیرات شخصی- روند خودآگاه)

بسته‌های چیپس به رنگ بژ مات که تصویر سیب‌زمینی و دیگر مواد اولیه‌ی سالم مورد استفاده در محصول را روی

خود دارند، موجب فعالیت در بخش کورتکس مغز که مرتبط با احساس گناه است نمی‌گردد. این به آن معنا است که شما با

اوردن چیپس‌هایی که درون بسته‌های مات رنگ هستند احساس گناه نمی‌کنید!

 

چاپ جعبه و بسته بندی :

بسته بندی یکی از مهمترین فاکتورهایی است که در خرید مشتریان نقش دارد و بسیار دیده می شود که هزینه بسته بندی کالا بیش از هزینه تمام شده برای خود کالا می باشد. نکته دیگر آنکه بسته بندی از لحاظ انباری، میزان جذابیت در دکور و بادوام بودن برای مشتری و فروشنده قابل اهمیت می باشد. بدیهی است مدیران هر چه بیشتر به نقش بسته بندی و روانشناسی رنگ ها واقف باشند در تشخیص سلیقه مشتریان موفق تر خواهند بود.

 

موادی که در صنعت بسته بندی کاربرد دارند :

کاربرد انواع فلزات در صنعت بسته بندی

ورقه های آلومینیوم :  ورقه های الومینیم عمدتا  به صورت فویل و قوطی فلزی در انواع بسته بندی خصوصا بسته بندی مواد غذایی کاربرد دارند. همچنین از الومینیوم برای متالایز نمودن  فیلم های انعطاف پذیری پلاستیکی نیز استفاده می شود.

ورقه های آهن : ورقه های آهن معمولا در بسته بندی کنسرو ها و برخی قوطی ها کاربرد دارند. سیستم چاپ مستقیم بر روی قوطی و نیز پوشش های کاغذی و برچسب از جمله امکانات موجود  در این زمینه است.

ورق های طلاکوب : ورقه های طلا کوب معمولا متشکل از لایه های پی وی سی متالایز شده با فلزات مختلف بوده و با دریافت حرارت به سطح چاپ شونده انتقل می یابند.

فویل های براق : کاربرد فویل های براق در پوشش دهی سطوح و نیز ایجاد لایه های امنیتی و  ضد جعل در بسته بندی های ویژه می باشد.

 

کاربرد انواع شیشه ها در صنعت بسته بندی

شیشه های سودا سیلیسی کاربرد گسترده ای در صنایع بسته بندی به ویژه بسته بندی مواد غذایی و عطر ها دارد. شیشه ها عمدتا به صورت های شفاف, مات, رنگی و بدون رنگ قابل تولید می باشند. افزدون اکسید های فلزی به مواد اولیه شیشه, امکان دستیابی به طیف وسیعی از رنگ ها از جمله سبز و قهوه ای را در اختیار می نهد. شیشه های شفاف را می توان با اسید کاری و نیز سندبلاست نمودن, به شیشه های مات تبدیل نمود, چاپ انتقالی یا ترانسفر, چاپ سیلک و پدپرینتینگ از جمله تکنیک های متداول  برای چاپ روی بسته بندی های شیشه ای می باشند.

 

کاربرد انواع پلاستیک در صنعت بسته بندی

ترموپلاست : ترموپلاست ها گروهی از پلاستیک ها می باشند که با دریافت گرما, نرم تر می شوند. از جمله پلاستیک های ترموپلاست که کاربرد عمده ای در بسته بندی دارند می توان به پلی اتیلن با چگالی پایین , متوسط, بالا, پلی اتیلن تری فتالات , پلی پروپیلن, پی وی سی پلی آمید و پلی استایرن اشاره نمود که در بخش های بعدی بسته به موضوع, به بررسی ویژگی اهنا پرداخته می شود.

ترموست ها : ترموست ها گروهی از پلاستیک ها می باشند که با دریافت گرما, سخت تر می شوند. از جمله پلاستیک های ترموست که کاربرد گسترده ای در بسته بندی دارند می توان به رزین پلی استر اشاره نمود که عمدتا به عنوان لایه خارجی بسته بندی های چند لایه ساشه و دوی پک استفاده می شود.

 

کاربرد انواع چوب ها در صنعت بسته بندی

تخته و چوب های فراوری شده :  در برخی از انواع بسته بندی از گونه های مختلف چوب مانند چوب های جنگلی و سوزنی برگ ها و نیز تخته لایه, تخته خرده چوب و فیبر های فشرده نیز استفاده می شود که در این نوع بسته بندی می توان از شیوه های مختلف  چاپ مانند پاششی و سیلک اسکرین بهره برد. کاربرد عمده چوب در بسته بندی های لوکس و تهیه پالت های حمل و نقل است.

 

کاربرد انواع مرکب ها در صنعت بسته بندی

مرکب لترپرس :  برای چاپ از روی سطوح برجسته از قبیل گراور ها و الکتروتایپ ها طراحی شده اند. این مرکب ها معمولا تک و ویسکوزیته معتدلی دارند.

معمولا  چابخانه ها با مرکب های لترپرس که با اکسیداسیون خشک می شوند اشنایی بیشتری دارند. این مرکب ها به شکل خمیر هستند و بیشتر شامل رنگدانه ها و ذرات خشک کن در سیالی  حامل خشک کن روغنی می باشند. این مرکب ها همچنین ممکن است شامل رزین ها و ترکیبات گوناگونی باشند تا ویژگی هایی از قبیل , مقاومت در برابر تغییر شکل و ساییدگی و غیره را دارا گردند.

مرکب های لترپرس نیز وجود دارند که با جذب یا نفوذ خشک میگردند مانند مرکب های چاپ روزنامه, و یا بر اثر تبخیر خشک می شوند مثل مرکب های هیت ست, و یا به وسیله ته نشینی خشک میگردند مانند مرکب های مویسچرست. مرکب های هیت ست با جوشش بالا, بر اثر تبخیر آهسته روغن های معدنی (نفت خام )  و حلال ها فرموله می شوند.این فرمول ها حداکثر پایداری فشار  و نیز سرعت بخشی به فرایند خشک شدن با حرارت را فراهم می آورند.

 

مرکب های افست – لیتوگرافیک : این مرکب های برای چاپ از روی سطوح صاف فرموله می شوند و عموما از لحاظ مقدار رنگ بسیار قوی هستند تا مقدار کمتر مرکب استفاده شده را جبران نمایند.

مرکب های افست – لیتوگرافیک شاید قوی ترین مرکب ها, پس از مرکب های کولوتایپ باشند.حد متوسط مصرف این مرکب هنگام کار حدود نصف میزان مصرف مرکب لترپرس است.

به طور کلی,مرکب های لیتو گرافیک از نظر اکسیداسیونی شبیه به مرکب های لترپرس هستند, هر چند سیال های حامل و رنگدانه هایی دارند که در برابر اب مقاوم بوده و پخش نمی شوند.سرعت تبخیر حلال,براقی زیاد و مقاومت در برابر تغییر شکل, از جمله امتیازات مرکب های افست – لیتوگرافیک محسوب میشوند.

مرکب های لترست : در مورد مرکب های لترست محدودیت رنگدانه به منظور پیشگیری از پخش شدگی درمقابل محلول رطوبت زنی وجود ندارد زیرا لترست به مکانیسم رطوبت زنی نیاز ندارد.هرنوع رنگدانه ای که برای لترپرس به کار می رود برای لترست نیز قابل استفاده است.مرکب های لترست قوی تر از مرکب های لترپرس هستند.ولی به قوت مرکب های متداول افست نمی باشند.

مرکب های گراوو:مرکب های سیال سریع خشک شونده ای هستند که باید از غلظت یا ویسکوزیته کافی برخوردار باشند تا از درون حفره های حکاکی شده درسیلندر یا لوحه جدا شوند.این مرکب ها اساسا با تبخیر حلال داخل مرکب با استفاده یا بدون استفاده از حرارت خشک میگردد.مرکب های گراور بابد از ذرات سختی که قادرند سیلندر یا لوحه حکاکی شده را بخراشند عاری باشند.

حلال های بسیار متنوعی در مرکب گراور استفاده می شوند که بستگی به زیرلا یه حامل آن دارد. اکثر مرکب های گراور, فرارند, واگر به طور صحیح نگهداری نشوند سبب آتش سوزی مرگردند. معمولا در ماشین های چاپ نشریات از اصلاح حلال استفاده می شود تا آلودگی های ناشی از تبخیر حلال ها را محو نمایند.بهره گیری از مرکب های آب پایه,علاوه بر کاستن از الودگی های محیطی ,امکان بروز خطرات ناشی از اشتغال را نیز کاهش می دهد.

مرکب های فلکسوگرافی:مرکب های فلکسو تقریبا در هرنوع سطحی درچاپ,از کفپوش و کاغذ دیواری گرفته تا سلفون و ورقه های نازک پلاستیکی گوناگون ,فویل های فلزی وغیره استفاده می شوند.ارائه پدیده رنگ های استثنایی با بهره گیری از انبوه رنگ ها از طریق شیوه فلکسوگرافی قابل دستیابی است.این مرکب ها می توانند شامل رنگدانه ها,جوهرهای حل شدنی ,همراه با سیال حامل مواد مرکب باشند.

مرکب های فلکسو الکل پایه با اب پایه می باشند.مرکب های الکل پایه متداول ترند و به وسیله  تبخیر خشک می شوند درحالی که مرکب های آب پایه کم هزینه بوده و به وسیله تبخیر ویا جذب خشک می گردند.

مرکب های چاپ اسکرین:معمولااز نوع روغن های خشک شونده هستند,گرچه سایر مرکب ها نیزمی توانند مورد استفاده واقع گردند.این مرکب ها غلظت رنگ بالایی داشته  در رنگ های متنوعی  ساخته می شوند. مرکب های چاپ اسکرین باید غلیظ و روغنی باشند تا واضح و هموار چاپ گردند.

به منظور جلوگیری از مسدود شدن توری,حلال ها نباید به سرعت تبخیر شوند.

مرکب های کانالیتیک:برای چاپ وب کاربرد دارند وشامل دو مایع پری پلیمر مانند ملامین وفرومالدیید می باشند که اتصال سراسری جامدی در حضور یک اسید تشکیل می دهند.نوعی  جوهر نمک با مخلوط ترکیب می شوند تا از به هم پیوسته شدن آنها در ماشین چاپ ودر حرارت های معمول,جلوگیری نماید.هنگامی که کاغذ وب به درون خشک کن می رود,جوهر نمک , تجزیه میگردد و اتصال سراسری پلمیرها به شکل رزین خشک,جامد ,و ترموست در می آید.

این مرکب ها وسیستم های هیبرید شامل مقادیر کمی از حلال غیر فعال می باشند که در افست وب و در فضا هایی که تنظیم کیفیت هوا به سختی انجام میگیرد استفاده می شوند.

مرکب های عمل آمدنی یا یو. وی : نوع دیگری از مرکب های بدون حلال هستند که شامل فتوپلیمر های مایع با آغاز گرهایی می باشند که تحت نوردهی با مقدار زیادی از نور یو. وی. رادیکال های ازاد را که پلیمر را به رزین خشک , جامد و ترموست پلیمریزه می کنند رها می سازند.

این سیستم , هم برای چاپ ورقی و هم برای چاپ وب استفاده می شود.امکان عمل امدن مرکب با اشعه یو وی در میان واحد ها میسر بوده و مزیت ان برهم نهادن رنگ بر رنگی خشک می باشد , که برخی از انواع ماشین های چاپ مجهز به این امکانات می باشند. در چاپ ورقی این نوع مرکب ها اسپری اهار حذف گردیده و امکان انجام کار های پیوسته  توسعه یافته است. درحالی که عمل امدن مرکب با اشعه یو. وی. در میان واحد ها ,امکان برهم نهادن رنگ بر رنگی خشک را فراهم می اورد.لیکن در نهایت , مرکب ها با براقی کمتری خشک می شوند. ظاهرا نشست بسیار سریع لایه های نازک مرکب براقی لایه مرکب نهایی را کاهش می دهد. همچننی در عمل امدن مرکب با اشعه یو. وی. در میان واحد ها , معمولا مرکب مشکی اول چاپ شده و به دنبال آن سایان , ماژنتا و زرد چاپ می گردند.

مرکب های ویژه

مرکب های بسیار براق : به طور کلی , مرکب های براق دارای مقداری ورنی اضافی هستند که پس از خشک شدن ,سبب براق شدن انها می گردد. به منظور نتیجه گیری بهتر , باید از کاغذ های روکش دار ویژه برای چاپ با مرکب های براق استفاده شود. به طور کلی , هر چه کاغذ در مقابل نفوذ سیال های حامل  مرکب مقاوم تر باشد , براقی مرکب بیشتر می شود. به خاصیت چنین کاغذی معمولا با واژه هولداوت به معنی کاغذ مقاوم در مقابل نفوذ سیال حامل مرکب اشاراه می شود. استفاده از حرارت برای خشک نمودن این نوع مرکب منجر به کاهش براقی ان میگردد. مرکب های بسیار براق , برای لترپرس و افست استفاده می شوند.

مرکب های سریع نشست : روی کاغذ های لعاب دار و گلاسه در شیوه های لترپرس و افست بسیار مناسب اند. این مرکب ها از نوعی سیال حامل حلال رزین ساخته می شوند.در تماس با کاغذ , روکش کاغذ سریعا حلال ها را خشک نموده و لایه نازک مرکبی ایجاد می نماید که فورا خشک می شود.مرکب های سریع نشست معمولا براقی زیبایی دارند.

مرکب های هیت ست : یکی از مهم ترین تولیدات مورد توجه در سال های  اخیر مرکب های  هیت ست سریع خشک شونده می باشند. حلال ها هنگامی که از میان حصار حرارتی می گذرند تبخیر گردیده و رنگدانه و رزین های نفوذی ثابت شده را بر روی کاغذ باقی میگذارند , به گونه ای که فرصتی برای پخش یا جذب بیش از حد معمول به داخل کاغذ وجود ندارد.از این رو,ماشین های چاپ باید به واحد خشک کن حرارتی و سیستم تهویه برای خارج کردن بخار ناشی از حلال ها و غلتک های خشک کن برای تثبیت رزین داغ شده مجهز باشند.

مرکب های متالیک : به وسیله پودرهای متالیک,از قبیل ترکیبات آلومینیوم و مس,که بر پایه ورنی مخصوصی با یکدیگر مخلوط می شوند, درخشندگی ویژه ای می یابند.پودر برنز و سیال حامل برای تهیه مرکب های طلایی درست قبل از استفاده با یکدیگر مخلوط می شوند زیرا اکثر مرکب های طلایی بعد از مخلوط شدن سریعا تیره شده و از جلای انها کاسته می شود. ورنی سریعا خشک شده و از خواص نفوذ کافی برای زیر سازی و نگه داشتن پودر در سطح برخوردار است.استفاده از کاغذ های روکش دار,بهترین نتیجه را حاصل می اورد. مرکب های الومینیومی (نقره ای)و مرکب های طلایی را می توان با لتر پرس, افست یا گراوور چاپ کردهنگامی که این مرکب ها با شیوه افست چاپ می شوند,معمولا از محلول های رطوبت زن قلیایی استفاده می شود تا از تیره شدن پودر برنز جلوگیری به عمل اید.

مرکب های مویسچرست : برخی از این مرکب ها دارای رنگدانه های پراکنده در سیالی حامل, با ترکیبی از گروه حلال های گلیکول است. مرکب های مویسچرست نسبتا بی بو هستند, که این ویژگی انها را برای چاپ بسته بندی مواد غذایی ایده ال می سازد

مرکب های مغناطیسی : برای بالا بردن سرعت و بازده جابجایی چک های بانکی ساخته شده اند.این مرکب ها از رنگدانه هایی ساخته می شوند که پیش از چاپ قادرند مغناطیسی شوند و حروف چاپ شده بعدا به وسیله ابزار خواندن الکترونیکی تشخیص داده می شوند. این مرکب ها باید فرموله باشند و چاپ متازی را ارائه دهند تا آن چاپ پاسخگوی حساسیت «ابزار خواندن» باشد. لازم است اماده سازی و مقدار مرکب معین و ثابت در نظر گرفته شوند.