چاپ فرآیند تکثیر طرح مورد نظر در شمارگان زیاد است.

چاپ هنری است که به وسیله آن طرح یا نقش بر روی فرم حامل انتقال داده می شود و بر روی شمارگان بسیارزیاد ، عملیات تکثیر صورت می پذیرد.آموزش چاپ را می توان به چند بخش شناخت چاپ و تاریخچه چاپ و روش های چاپ روی اجسام و فلزات و کاغذ و مستقیم یا غیر مستقیم بودن آن تقسیم کرد . ا ز جمله چاپ های مستقیم و غیرمستقیم در طی فرآیند تکثیر صورت می گیرند می توان به چاپ دیجیتال ، چاپ افست ، چاپ سیلک ، چاپ فلکسو و چاپ تامپو اشاره نمود.

طراحی و چاپ جعبه و کارتن ، جعبه سازی ، کارتن سازی ، بسته بندی مواد غذایی ، گروه چاپ و تبلیغات بهرنگ 

چاپ چیست ؟

واژ‌هٔ چاپ و صورت قدیمی‌تر آن «چهاپ» را برگرفته از واژ‌هٔ مغولی چاو دانسته‌اند که به معنای «فشردن سطحی بر سطح دیگر» است. چاپ در لغت به‌ معنای نقش، اثر، مُهر و نشان آمده است و در متون مختلف کلمات طبع، باسمه، و تافت به‌عنوان مترادف آن به‌کار رفته است. چاپ در اصطلاح، به عمل، فن، و صنعت تکثیر صورت و نقش‌های دوبعدی مانند حروف، ارقام، خط‌ها، تصویرها، و… به‌وسیلهٔ انداختن اثر این نقش‌ها بر کاغذ، پارچه، یا مواد دیگر، به‌ویژه چاپ مواد خواندنی، با تصویر یا بدون تصویر بر روی کاغذ گفته می‌شود. در تعریفی دیگر، چاپ مجموع عملیاتی است که متن خام را به اثر درخور انتشار مانند کتاب، مجله، روزنامه، و جز آن تبدیل کند. چاپ بر روی کاغذ شناخته شده‌ترین کار چاپی است.امروزه با پیشرفت تکنیکهای چاپ این عمل روی مواد سلولزی، نایلونی، پارچه ای، چرمی، مواد شیمیای، فلزی، شیشه‌ای با اشکال صاف یا ناهموار، مقعر یا محدب و … صورت می‌گیرد. چاپخانه نیز در لغت به‌معنای محل چاپ کردن و در متون مختلف کلمات مطبعه، دارالطباعه، و باسمه‌خانه به‌عنوان مترادف آن به‌کار رفته است. چاپخانه مؤسسه یا کارگاهی است که از عهد‌هٔ انجام کارهای چاپی بر روی کاغذ و سایر اشیا از طریق انواع چاپ برآید و به تعبیری دیگر، محلی است که چاپ کتاب، نشریات، و مانند آن در آنجا انجام می‌گیرد. امروزه، چاپ به عنوان یک فرآیند انبوه صنعتی در نظر گرفته می شود که بخش اساسی صنعت نشر و بخش مهمی از فعالیت‌های اداری و حکومتی زا شامل می‌شود.

چاپ صنعت و در بعضی موارد هنری است که دامنه فعالیتهای آن بسیار وسیع است و بیش از هر صنعت یا هنر دیگر از نظر ارتباط با سایر فنون عظیم می باشد. در این حرفه بسیاری از تکنولوژی ها از حرکات فیزیکی هسته ای گرفته تا ترکیبات مادی شیمیایی بکار گرفته شده اند و هر روز که عمر این پدیده افزوده می شود مواد و قوانین علمی بیشتری به خدمتش درخواهند آمد. شاید یکی از این خصوصیات این حرفه عدم خود کفایی آن باشد , به این معنی که بعید به نظر می رسد که این جامعه واحد بتواند کلیه علوم و مواد و لوازم مربوط به آن را به تنهایی تهیه نموده و در راه نیل به هدف یک چاپ مترقی و پیشرفته آنها را مصرف نماید. به نظر می رسد که رسیدن به چنین هدفی مستلزم استفاده از کلیه فرهنگهای موجود در جهان حاضر و به عبارت دیگر تمدن هر عصری می باشد. با توضیحاتی که داده شد , میزان پیشرفت جوامع مختلف را در حرفه ظریف می توان به خوبی داوری نمود . آن جامعه ای که مثلا ده درصد نیازهای صنعت چاپ خود را در فرهنگهای خارجی جستجو می نماید به میزان نود درصد در صنعت و هنر چاپ پیشرفته داشته است  و بالعکس جامعه ای که فقط ده درصد از فنون و مصالح چاپ را در اختیار دارد پیشرفت هایش فقط همان میزان ده درصد می باشد.

تاریخچه چاپ :

چاپ برای اولین بار در چین کشف شد و پیشرفت کرد . چاپ با گراور چوبی اولیه در شش قرن قبل از میلاد استفاده می شد، قدیمی ترین کتاب چاپی باقیمانده که از چاپ گراور چوبی پیچیده تری استفاده می شود متعلق به سال ۸۶۸ بعد از میلاد است.
نوع متحرک چاپ توسط ( پی شنگ ) در سال ۱۰۴۰ اختراع شد . نوع متحرک ماشین چاپ فلزی بین سالهای ۱۲۳۴ و ۱۲۴۱ در کره اختراع شد.
در قرن دوازدهم و سیزدهم بسیاری از کتابخانه های عربی و چینی دهها هزار کتاب چاپی داشتند.
علی رغم شواهد کم ، به احتمال زیاد ، فناوری چاپ چینی از طریق راههای تجاری که از میان هند و جهان عرب می گذشتند ، به اروپا راه یافته است .
یوهان گوتنبرگ – از شهر ماینتس آلمان – فن آوری چاپ اروپایی را با قرار دادن طراحی ماشین چاپش بر دستگاه انگورفشاری ( در شراب ساز ) در سال ۱۴۴۰ ارتقاء بخشید . گوتنبرگ استفاده از گونه چاپ برجسته و متحرک را ارتقاء بخشید و از ابتدا از جوهرهای بر مبنای روغن استفاده کرد.
پیشرفت ماشین چاپ نشر علم را سرعت بخشید . ماشین چاپی در سال ۱۴۶۹ در ونیز اختراع شد و تا سال ۱۵۰۰ ، شهر ۴۱۷ چاپگر داشت . در سال ۱۵۳۹ در انگلستان ماشین چاپی توسط ویلیام کگستون اختراع شد.
۴۱۷ کارگر چاپخانه داشت . ، انتشاراتی در سال ۱۴۶۹ در ونیز ساخته شد و این شهر تا سال ۱۵۰۰ در ۱۴۷۶ یک انتشارات در انگلستان توسط ویلیام کگستون ساخته شد . جوان پابلوی ایتالیایی یک انتشارات با دستگاههای چاپ وارداتی در مکزیکوسیتی – مکزیک – تشکیل داد.
استفان دی در سال ۱۶۲۸ اولین دستگاه چاپ را در آمریکای شمالی – ماساچوست – ساخت و به تاسیس انتشارات کمبریج کمک کرد.
ویلیام آیونیز در کتاب ( چاپ و ارتباط بصری ) در رابطه با یک سری خلاقیتهای مربوط به چاپ تصویر و متن در اواخر قرن ۱۸ می نویسد .
در انتهای قرن ۱۸ خلاقیتهای قابل توجه بسیاری در تکنیکهای گرافیکی و وسایل بکار گرفته شده برای آنها صورت گرفت .
بوئیک روش استفاده از ابزار کنده کاری بر روی چوب را ارتقاء بخشید .
سنفلدر لیتوگرافی را اختراع کرد . بلیک چاپ برجسته را اختراع کرد.
در ابتدای قرن ۱۹ استنهوپ ، جورج ای کلایمر ، کونیگ و دیگران انواع جدیدی از ماشین های چاپ حروف را معرفی کردند که با قدرت از گونه های قبلی پیشی گرفتند.

چاپ برای اولین بار در چین کشف شد و پیشرفت کرد . چاپ با گراور چوبی اولیه در شش قرن قبل از میلاد استفاده می شد، قدیمی ترین کتاب چاپی باقیمانده که از چاپ گراور چوبی پیچیده تری استفاده می شود متعلق به سال ۸۶۸ بعد از میلاد است. نوع متحرک چاپ توسط ( پی شنگ)  در سال ۱۰۴۰ اختراع شد . نوع متحرک ماشین چاپ فلزی بین سالهای ۱۲۳۴ و ۱۲۴۱ در کره اختراع شد . در قرن دوازدهم و سیزدهم بسیاری از کتابخانه های عربی و چینی دهها هزار کتاب چاپی داشتند. علی رغم شواهد کم ، به احتمال زیاد ، فناوری چاپ چینی از طریق راههای تجاری که از میان هند و جهان عرب می گذشتند ، به اروپا راه یافته است . یوهان گوتنبرگ از شهر ماینتس آلمان فن آوری چاپ اروپایی را با قرار دادن طراحی ماشین چاپش بر دستگاه انگورفشاری ( در شراب ساز )  در سال ۱۴۴۰ ارتقاء  بخشید . گوتنبرگ استفاده از گونه چاپ برجسته و متحرک را ارتقاء بخشید و از ابتدا از جوهرهای بر مبنای روغن استفاده کرد. پیشرفت ماشین چاپ نشر علم را سرعت بخشید . ماشین چاپی در سال ۱۴۶۹ در ونیز اختراع شد و تا سال ۱۵۰۰ ، شهر ۴۱۷ چاپگر داشت . در سال ۱۵۳۹ در انگلستان ماشین چاپی توسط ویلیام کگستون اختراع شد. ۴۱۷ کارگر چاپخانه داشت . ، انتشاراتی در سال ۱۴۶۹ در ونیز ساخته شد و این شهر تا سال ۱۵۰۰ در ۱۴۷۶ یک انتشارات در انگلستان توسط ویلیام کگستون ساخته شد . جوان پابلوی ایتالیایی یک انتشارات با دستگاههای چاپ وارداتی در مکزیکوسیتی مکزیک تشکیل داد. استفان دی در سال ۱۶۲۸ اولین دستگاه چاپ را در آمریکای شمالی ماساچوست ساخت و به تاسیس انتشارات کمبریج کمک کرد. ویلیام آیونیز در کتاب ( چاپ و ارتباط بصری ) در رابطه با یک سری خلاقیتهای مربوط به چاپ تصویر و متن در اواخر قرن ۱۸ می نویسد. (( در انتهای قرن ۱۸ خلاقیتهای قابل توجه بسیاری در تکنیکهای گرافیکی و وسایل بکار گرفته شده برای آنها صورت گرفت )) وئیک روش استفاده از ابزار کنده کاری بر روی چوب را ارتقاء بخشید. سنفلدر (لیتوگرافی)  را اختراع کرد . بلیک چاپ برجسته را اختراع کرد. در ابتدای قرن ۱۹ استنهوپ ، جورج ای کلایمر ، کونیگ و دیگران انواع جدیدی از ماشین های چاپ حروف را معرفی کردند که با قدرت از گونه های قبلی پیشی گرفتند

روش های چاپی به دو روش اصلی تقسیم بندی میشوند:

الف – روش های چاپی تماسی : این دسته بندی بر اساس نوع فرم مورد استفاده برای چاپ می باشد.بدین معنی که اگر اطلاعات روی یک فرم ثابت(مانند پلیت) باشد روش چاپی مورد استفاده از این فرم ها چاپ تماسی نام دارد.به عبارت دیگر در روش چاپی تماسی فرم چاپ از نوع سخت افزاری است.چاپ افست ، چاپ سیلک اسکرین ، چاپ گود ، چاپ برجسته از روش های چاپ تماسی می باشد.

ب – روش های چاپی غیرتماسی : چاپ های غیر تماسی به روش چاپی ای می گویند که فرم مورد استفاده در آن ها به صورت ثابت و سخت افزاری تیست ( مانند دستگاه های چاپ دیجیتال و چاپ گرهای رومیزی و … ) .در این روش فرم حامل اطلاعاتبه صورت علایم دیجیتالی به دستگاه چاپ انتقال داده می شود.ولی از این اطلاعات دیجیتالی جهت تولید یک پلیت ثابت و همیشگی استفاده نمی شود.چاپ دیجیتال و همچنین چاپ جوهر افشان نمونه های از چاپ غیرتماسی هستند.

ورود صنعت چاپ به ایران

دربار‌هٔ شروع چاپ سنگی در ایران روایات متعددی وجود دارد، اما روایت قوی‌تر این است که چاپ سنگی را برای نخستین بار میرزا صالح شیرازی در تبریز راه‌اندازی کرد. میرزا صالح که از سوی دولت ایران برای فراگیری هنرهای جدید به اروپا رفته بود، در بازگشت یک دستگاه چاپ سنگی با خود به تبریز آورد که آن را در سال ۱۲۲۵ هجری قمری راه انداخت. چاپخانهٔ سنگی در مدت کوتاهی در تهران، اصفهان و سپس سایر شهرهای ایران تاسیس شد و بیش از ۵۰ سال تنها روش چاپ در ایران بود و تا اواخر دور‌هٔ قاجار، هر چه در ایران چاپ می‌شد، به روش چاپ سنگی بود. البته هشت سال قبل از ورود چاپ سنگی به ایران چاپ سربی راه‌اندازی شده بود، ولی به علت هزینه و زحمت زیاد آن، پس از ورود چاپ سنگی، کنار گذاشته شد ولی بعدها در اواخر دور‌هٔ قاجار دوباره استفاده از حروف سربی رایج گردید.

 

طبقه بندی اسلوب های مختلف چاپ

انواع چاپ های مختلف به خودی خود عملی انجام نمی دهند . بلکه احتیاج به تصاویر ، نوشته های  مختلف و نقشه های گوناگون به تعداد زیاد است ، که چاپ را بوجود آورده است . از نظر وسعت روشهای مختلف چاپ و شباهت زیاد هر یک از این روشها با دیگری ، به کار بردن صحیح هر یک از این اسلوبها ، اطلاعات و مهارت خاصی می خواهد تا با اطلاع صحیح و دقیق از کلیه روشهای مزبور ، و تغییرات و امکانات موجود و حتی اساس و ریشه آنان امکان استفاده صحیح از روشهای مختلف چاپ به دست آید .

به طور کلی به سه طریق اصلی ممکن است ، یک نمونه را اعم از نوشته یا عکس یا نقشه روی یک صفحه کاغذ یا چینی یا پارچه و یا شیشه و فلز چاپ نمود که به شرح زیر است:

. چاپ برجسته     

. چاپ گود      

 . چاپ مسطح

کلیه روشهای مختلف موجود در تمام عالم از یکی از سه طریق اصلی فوق تشکیل یافته و در این سه طریق قسمت هایی از مدل اصلی که باید چاپ شود مرکب خواهد گرفت و قسمتهایی که نباید چاپ بشود خالی خواهد ماند.

 

چاپ برجسته چیست ؟

فرض کنیم روی یک قطعه فلز صاف و مسطح مانند مس یک مربع با مکعب ترسیم شود. چنانچه اطراف این مربع را با وسایلی گود کنیم یک مربع برجسته روی فلز به وجود می آید . حال اگر با وسایل  دیگری سطحی هموار از مرکب مخصوص چاپ روی مربع مزبور قرار دهیم و کاغذ سفیدی را روی سطح فلز بفشاریم ٬ شکل مربع که برجسته شده است و مرکب گرفته ٬ بر روی کاغذ نقش خواهد انداخت و بقیه قسمت ها که گود شده و مرکب نگرفته ٬ اثری از خود روی کاغذ نخواهد گذاشت . مجموعه این اعمال را چاپ برجسته می نامند.

 

چاپ گود چیست ؟

اگر روی همان قطعه فلز ٬ مربع مزبور را ترسیم کنیم و بالعکس خود مربع را با وسایلی گود سازیم سپس بر روی سطح فلز را بطوریکه مرکب موجود در گودی مربع از بین نرود پاک نمائیم و سپس کاغذ  سفیدی روی سطح فلز قرار داده و فشار زیادی وارد آوریم ٬ مرکب موجود در مربع بر روی کاغذ سفید منعکس می شود. این اسلوب نیز به نام چاپ گود نامیده می شود.
 

چاپ مسطح چیست ؟

اگر روی همان قطعه فلز یا سنگ مربع مزبور را ترسیم کنیم و عملیاتی شیمیایی روی فلز یا سنگ انجام بدهیم بطوریکه هنگام چاپ آن مربع مورد نظر مرکب بگیرد و بقیه قسمتها که باید سفید بماند مرکب را به خود جذب نکنند ) مثلا با وسایلی مرطوب شود ( در این صورت کاغذی که روی فلز قرار گرفته شود و فشار روی آن وارد بیاید فقط تصویر مربعی را که مرکب گرفته است به خود جذب خواهد کرد . و یا به طریق دیگر چنانچه در حین چاپ قسمتهایی که نباید چاپ بشود از آن صفحه فلز یا سنگ بریده و برداشته شود ، و یا با وسایلی روی قسمتهای مذبور قبل از مرکب زدن پوشانیده شود همان منظور بالا عملی می گردد. این اسلوب که به روش الگو و یا آنگ معروف است، بسیار قدیمی و اسلوب قبلی با کشف خاصیت اسیدهای ضعیف و استفاده از فعل و انفعالات شیمیایی در چاپ مسطح مورد استفاده قرار گرفته است. در هر صورت در هر دو مورد فوق اختلاف سطح میان سطوح چاپ شونده و سطوحی که نباید چاپ شود ، وجود ندارد و به همین لحاظ این دو نوع چاپ را به نام چاپ مسطح می نامند .
 

فرایند چاپ :

چاپ انواع مختلفی دارد که متناسب با آنچه که قرار است چاپ شود و آنچه که بر آن قرار است چاپ شود انتخاب می‌گردد. مهم‌ ترین این روش‌های عبارت‌ اند از:

  • چاپ افست : عمدتاً برای انتشارات، تبلیغات
  • چاپ فلکسو : عمدتاً برای بسته بندی
  • چاپ هلیوگراور : عمدتاً برای بسته بندی
  • چاپ سیلک اسکرین : عمدتاً برای تبلیغات چاپ های تفکیکی
  • چاپ لترپرس : یکی از روش‌های چاپ برجسته از قدیمی‌ترین روش‌های چاپی است
  • چاپ دیجیتال : برای همه مصارف، تبلیغاتی و اداری در تیراژ پایین

 انواع-چاپ-و-کاربرد-های-آن-،--گروه-چاپ-و-تبلیغات-بهرنگ

چاپ افست ( لیتوگرافی)

افست لیتوگرافی در چاپ کارهای تبلیغاتی استفاده می شود. اما کیفیت محصول نهایی بستگی به هدایت ، تخصص و تجهیزات فرد چاپگر دارد. لیتوگرافی افست بر مبنای بسیار ساده عمل می کند. جوهر و آب : با هم مخلوط نمی شوند. تصاویر ( کلمات و تصویر سازی ) بر روی صفحات چاپ که با آب نمدار شده اند انتقال می یابند . سپس جوهر در نواحی تصویر قرار می گیرند و آب در جائی که تصویر نیست . آنگاه تصویر به صفحه لاستیکی منتقل می شود و از صفحه لاستیکی به کاغذ انتقال می یابد. به این دلیل است که این فرایند ، افست نام گرفته و به اینکه تصویر مستقیما از صفحات چاپ ( مانند چاپ گراور ) به کاغذ انتقال نمی یابد . حال نگاهی به مراحل چاپ می اندازیم .
قدم اول مرحله پیش از چاپ : قبل از اینکه کار چاپ شود ، سند مورد چاپ باید به فیلم و صفحات چاپ انتقال یابد . نگاتیو های فیلم از فایلهای دیجیتال تهیه می شوند و تصاویر به همان روشی که عکس چاپ می شود ، به صفحات چاپ انتقال می یابد . وقتی که صفحات چاپ نور دهی می شوند ، عکس العمل شیمیایی در آن به وجود می آیدکه به یک سطح پذیرای جوهر اجازه فعال شدن می دهد . نتیجه این است که تصویر از نگاتیو به صفحه انتقال می یابد.

مواد مختلفی برای صفحات چاپ وجود دارند شامل :
کاغذ (که محصول کم کیفیت تری حاصل می کند ) بهترین ماده آلمینیوم است که گرانقیمت تر است.

هر کدام از رنگهای اصلی – سیاه ، سایان (آبی) ، ماژنتا (قرمز) ، و زرد صفحه چاپ جداگانه ای دارند . به رقم اینکه در کار تمام شده ، رنگهای بسیاری می بینید ، فقط تعداد کمی رنگ در خلق تصویر استفاده شده اند .(همچنین در موارد چاپ چهار رنگ شنیده اید که شبیه فرایند سه رنگ در تلویزیون می باشد).
 

ماشین چاپ :

کاغذ برای استفاده در ماشین چاپ افست – لیتو گرافی از رول کاغذی کشیده می شود . هر رول می تواند یک تن وزن داشته باشد . کاغذ پس از چاپ بریده می شود همچنین چاپ افست می تواند بر روی کاغذهای از پیش بریده شده انجام شود .
ماشینهای چاپ رولی می توانند با سرعت بسیار بالا کار کنند (۵۰۰۰۰ صفحه چاپ در ساعت ) هر غلطک چاپ برابر یک ورق کامل ( ۳۸ اینچ در ۲۲ اینچ ) می باشد .

>سیستم چاپ رولی با دو رول کاغذ و هر رول  ۲ تن وزن دارد و برای ۹۰۰۰ صفحه چاپ (۷۲۰۰۰ صفحه بریده شده) کفایت می کند دستگاه باید یک تعادل ثابت بین حرکت کاغذ به جلو و فشار آن به عقب که باعث می شود کاغذ صاف و ثابت از درون تجهیزات عبور کند ، ایجاد کند .
 

فرایند جوهری کردن :

جوهر آب مخلوط نمی شوند و عامل نهفته افست لیتوگرافی همین است. غلطک های آب جوهر را از نقاطی که تصویر ندارد ، دور نگه می دارد . هر صفحه چاپ تصویر را به غلطک لاستیکی و سپس به  کاغذ منتقل می کند. صفحه چاپ به خودی خود با کاغذ تماس پیدا نمی کند. از این روست که به لیتوگرافی افست می گویند.
کاغذ پس از بکار بردن جوهر و آب اندکی مرطوب می شود. مشخص است ریسک پخش جوهر وجود دارد. برای حل این مشکل کاغذ از درون گرم خانه ای مگذرد . گرم خانه با گاز گرم می شود و دمای آن بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ درجه فارنهایت می باشد .
بلافاصله بعد از بیرون آمدن از گرم خانه ، کاغذ از بین چندین غلطک فلزی بزرگ می گذرد که به غلطکهای سرد کننده معروف هستند. این غلطکهای سرد کننده کاغذ را بلافاصله سرد می کنند و باعث می شوند که جوهر فورا روی کاغذ بنشیند . اگر این عمل انجام نشود ، جوهر با تماس انگشتان پاک می شود .

 

رنگ و کنترل ثبت :

این فرایند با کمک کامپیوتر انجام می شود . ثبت در یک خط قرار دادن صفحات چاپ هنگامی که رنگ مناسب کار را چاپ می کنند می باشد . اگر صفحات چاپ در یک خط قرار نگیرند ، رنگها غیر متمرکز و اشتباه می شوند . کامپیوتر تصویری ویدئویی از علامتهای ثبت که بر روی ورقه چاپ قرار دارد می گیرد . هر دستگاه چاپ علامتی مخصوص به خود دارد . کامپیوتر این علامتها را می خواند و تنظیماتی  در موقعیت صفحات انجام می دهد که همگی در یک خط قرار بگیرند . هر کدام از این اعمال به دفعات در ثانیه هنگامی که دستگاه چاپ با سرعت هر چه تمام کار می کند . انجام می شود.
قبل از قرار گرفتن در دستگاه چاپ ، صفحات چاپ اسکن می شوند و اطلاعات به میکرو کاست منتقل می شود . این میکرو کاست به عنوان نسخه اصلی عمل می کند و میزان جوهر را تنظیم می کند.


صحافی

صحافی جایی است که محصول چاپ شده کامل می شود . رول های بزرگ کاغذهای چاپ شده بریده می شوند و بطور صحیح مرتب می شوند . همچنین صفحات با منگنه یا چسب بسته می شوند . ماشینی به نام بخیه زن کاغذهای چاپی تا شده را به هم می دوزد . بخیه ها ( یا منگنه ها ) وارد صفحات تا شده می شود و آنها را به هم می دوزند .