تاریخ بسته بندی از برگ درختان تا کنشگری هوشمند

انقلاب دیجیتال در حال ورود به بازار بسته بندی گروه چاپ و تبلیغات بهرنگ
انقلاب دیجیتال در حال ورود به بازار بسته بندی
2016-03-25
آنچه درباره بسته بندی باید دانست
2016-03-25
Show all

تاریخ بسته بندی از برگ درختان تا کنشگری هوشمند

طراحی قالب جعبه ، ساخت جعبه کادویی و لوکس ، بسته بندی لوکس ، جعبه ساعت و جواهرات ، گروه چاپ و تبلیغات بهرنگ

تاریخ بسته بندی از برگ درختان تا کنشگری هوشمند

صنعت بسته بندی صنعتی است که از زمان باستان و روزهای آغازین زندگی بشر رواج داشته است. بسته بندی در اشکال گوناگون برای نگهداری، جابجایی و ذخیره سازی کالاهای مورد استفاده انسان ها، کاربرد داشته است. انسان های اولیه با استفاده از موادخام در طبیعت و متناسب با نیازهایشان در شکار و ذخیره سازی برای زنده ماندن به بسته بندی روی آوردند. با پیشرفت تکنولوژی و پیشرفت مواد و فرآیند تولید بسته ها، صنعت بسته بندی تکامل یافته که روند آن از نظر گذرانده می شود.

 

تاریخچه مدونی که نشان دهد بسته بندی از چه زمانی مورداستفاده قرارگرفته و یا اختراع شده است در دست نیست . اغلب مورخان ه معقید هاند که از زمانی که انسان های اولیه شکار و چادرنشینی و با هم بودن را تجربه کردند، به فکر بسته بندی نیز افتاد هاند. خانه به دوشی و تغییر مکان، این انسان ها را وادار کرد که برای جابجایی وسایل و غذا و سایر چیزهای باارزش خود، تمهیداتی فراهم آورند. روی این موضوع که بسته بندی های اولیه از چه موادی ساخته شده اند، تفکر و تعمق زیادی صورت گرفته است. به هر حال موادی را که پایه بوده اند و کاربرد آ نها بسیار محتمل بوده را می توان برشمرد:

مواد احتمالی مورد استفاده در بسته بندی های اولیه:

۱- برگ ها: گمان می رود که برگ های پهن درختان و گیاهان در ساخت بسته بندی های اولیه کاربرد داشته اند.

خشکبار و کدو: اطلاعات موثقی وجود دارد که در تمدن های اولیه هم رسته خشکبار و هم کدو برای نگهداری و جابجایی کالاها مورد استفاده بوده است.

پوست حیوانات: چادرنشینان اعتقاد داشتند وقتی حیوانی کشته می شود کلیه اجزا آن باید استفاده شود. محرز است که از پوست دباغی شده به عنوان ظرف برای جابجایی محصولات، مواد غذایی و سایر کالاها استفاده می کردند.

چوب: تکه های چوب یا تنه درختی را سوراخ می کردند و با استفاده از برگ درختان و پوست حیوانات ظروفی برای نگهداری فرآورده های خود می ساختند.

همه این اظهارنظرها فرضیه هایی است تا اولین بسته بندی مورد استفاده انسانهای اولیه را بتوان به تصویرکشید. سا لها بعد که شکار و به هم پیوستن )چادرنشینی( رواج پیدا کرد، ساخت ظروف متناسب با نیاز بسیار اهمیت یافت. وقتی بشر رام کردن حیوانات و کشاورزی را آغاز نمود، دهکد هها نیز پدیدار شدند. با پیدایش دهکده ها، نیاز به ظروف برای ذخیره بیشتر و نقل مکان گرو ههای بزرگتر افزایش یافت.

 

پیشرفت بسته بندی با توسعه دهکده ها

افزایش دهکده ها، پیشرفت هایی برای زندگی بهتر به ارمغان آورد. به همین منوال تکنولوژی بسته بندی نیز به پیشرفت هایی نایل آمد. مواد مختلف گوناگونی در بسته بندی برای تولید، حمل و نقل و ذخیره سازی کالاها و فرآورده ها، مورد استفاده قرارگرفت. کاربرد مواد بسته بندی بسته به موقعیت جغرافیایی دهکده ها متفاوت بود. در ادامه فهرستی از فرآوری بسته بندی دهکده های اولیه از نظر گذرانده می شود.

-۱  کیسه ها و زنبیل های بافته شده از الیاف انواع گیاهان بسته به موقیت دهکده ها.

صندوق ها و جعبه های چوبی برای نگهداری و حمل و نقل کالاها.

شکل دادن به گل رس و ساختن انواع ظروف گلی و سفالی برای نگهداری کالاهای خشک وتر.

استفاده وسیع از پوست حیوانات از جمله برای بسته بندی. این مواد و روش ها، صنعت بسته بندی را پیشرفت داده و زندگی مردم آن زمان را بهبود بخشید. با این پیشرفت ها بشر توانست محصولات و غذا برای زمستان تهیه نماید و آنها را از گزند حیوانات و حشرات مصون بدارد. همچنین حمل و نقل آسان تر شد و دهکده ها نیز گسترش یافت. صدها سال بعد شکل گیری شهرها و تجارت به پیشرفت گسترده تر تکنولوژی صنعت بسته بندی کمک کرد.

 

پیدایش شهرها

پیدایش شهرها و تجارت سبب تغییراتی در مبادله کالا و نوآوری گردید. تدارکات و تجارت در مناطقی که تا آن زمان محروم  ودند، فراهم آمد. مبادله کالا سبب افزایش کیفیت زندگی و بالطبع افزایش کیفیت مواد بسته بندی گردید. کشف فولاد و فلزات تحول بزرگی درزندگی انسان بوجود آورد و انواع ظروف فولادی و مسی و فلزی ظروف رایج آن دوران گردید. شیشه سازی و دمیدن در شیشه، یکی از فرآورده های ویژه ای بود که کمک شایانی به پیشرفت کیفیت زندگی و ارتقای صنعت بسته بندی گردید. دمیدن در شیشه، صنعتگران را قادر ساخت تا شیشه را در طیف وسیعی از اشکال قالب گیری نمایند. انواع گوناگونی از ظروف برای حمل و نقل و نگهداری تولید شد. ظروف شیش های اغلب ضخیم و بادوام و سنگین بودند که به خاطر ویژگی و سودمندی آن ها به سایر ظروف ترجیح داده می شدند.

در همین دوران بود که بشکه های چوبی پا به عرصه وجود گذاشتند. بسیاری اعتقاد دارند که تکنیک ساخت و شکل دهی و  دمیدگی بشکه ها از کشتی سازی اقتباس شده است. صنعتگران از بخار برای حرارت دادن و خم کردن چوب استفاده می کردند. بدینوسیله با قالب گیری تخته ها و حرارت دادن و آهسته خم کردن آن ها شکل و فرم مناسب را بدست می آوردند.

از زمانی که روش ساخت بشکه ها ارتقا یافت یکی از روش های موثر و غالب بسته بندی حجیم در آن زمان گردید. بعد از سقوط روم، اختراع و نوآوری دراروپا از حرکت باز ایستاد. بسیاری از تکنولوژی های نو پیشرفته از سایر فرهنگ ها از گوشه و کنار جهان پدیدار شد. در این هنگام چین ساخت کاغذ را پایه ریزی کرد. با اختراع و تولید کاغذ، ماده باارزش و  تعارف برای صنعت بسته بندی برای قرنها گردید.

بسته بندی های نوین:

انقلاب صنعتی

انقلاب صنعتی زندگی همه افراد را دگرگون ساخت. با آغاز تولیدات صنعتی با ماشین به جای کارهای دستی، بسیاری از روستانشینان به شهر روی آوردند تا شغل ثابتی به دست آورند و درآمد خود را افزایش دهند. دگرگونی در سطح تولید و افزایش درآمدی که به هدر می رفت، تولیدکنندگان را تشویق کرد تا تولید بسته بندی بادوام، قابل اعتماد و موثر را توسعه دهند. جهش افزایش تولیدات صنعتی، تقاضا برای مواردزیر، به شدت افزایش یافت:

 جعبه برای انبارکردن و حمل و نقل.

 انواع گونی وکیسه.

 روش های بسته بندی موادغذایی.

 مواد اولیه بسته بندی.

 ایده های جاسازی بسته ها در انبار.

با مهاجرت به شهرها و تمرکز در نزدیکی کارخانه ها و مراکز تولید، از شکل بست هبندی های حجیم کاسته شد و متقابلا تقاضا برای بسته بندی های کوچکتر و منفرد افزایش یافت. کارخانه داران و تولیدکنندگان به انبارهای وسیع و جعبه نیاز داشتند ولی مصرف کنندگان به دنبال بسته بندی های کوچکتر بودند. این تقاضاها فصل جدیدی در صنعت بسته بندی بوجود آورد.

بسته بندی حجیم کالا از صدها سال قبل مطرح و مدنظر بوده ولی بسته بندی انفرادی و کوچک چیز جدیدی بود. در این دوران انواع روش های ساخت کاغذ برای برآورده کردن اینگونه تقاضاها به کار گرفته شد. سرانجام اغلب بسته بندی های مواد غذایی، کیسه ها، بسته بندی های اولیه و بسته بندی در انبار با پایه کاغذی توسعه یافتند. در همین حال استثناهای زیادی هم وجود داشت. بطری ها و آوندهای شیشه ای جایگاه ویژه ای در روش بسته بندی های انفرادی داشته اند. در این زمان بسیاری از شرکت ها روش چاپ علامت تجاری و برند خود را روی بسته بندی ها توسعه دادند. این روش به استفاده کننده کمک کرد تا سازنده را بهتر بشناسند.

تا قبل از سال ۱۹۰۰ میلادی پیشرفت چشمگیری در صنعت بسته بندی حاصل نشد تا اینکه پلاستیک به صنعت چاپ راه پیدا کرد.

تا قبل از سال ۱۹۰۰ میلادی پیشرفت چشمگیری در صنعت بسته بندی حاصل نشد تا اینکه پلاستیک به صنعت چاپ راه پیدا کرد.

فرآورده های پلاستیکی صنعت بسته بندی را دگرگون کرد و برای سا لها بسته بندی انعطاف پذیر را بر سایر بست هبندی ها چیره نمود. در سال۱۹۶۰ پلی اتیلن وارد بازار شد و به سرعت به عنوان محصول بسته بندی به سایر مواد ترجیح داده شد.

از زمان توسعه مواد پلاستیکی، دگرگونی شگرفی در صنعت بسته بندی بوجود آمد. با ورود انواع مواد پلاستیکی، تغییرات  وسیعی در صنعت بسته بندی پدیدار شد. مواد پلاستیکی کیفیت زندگی مردم سراسر دنیا را تغییر داد و پیشرفت در صنعت بسته بندی را به ارمغان آورد. مواد پلاستیکی، کارخانه داران و تولیدکنندگان را قادر ساخت تا با نگهداری بهتر فرآورده های صنعتی، در بسط زندگی مردم تاثیر نمایند.

فشار محیط زیستی

جهش تولید مواد پلاستیکی و کاربرد آن در بسته بندی، افزایش تقاضا برای بسته بندی سازگار با محیط زیست را در پی داشت. در حال حاضر بسیاری از مواد مصرفی در صنعت بسته بندی از نوع بازیافتی هستند. در سالیان اخیر تلاش های زیادی در زمینه توسعه روش های تولید بسته بندی سازگار با محیط زیست به عمل آمده است. بسیاری از روش های جاری به حد کافی اقتصادی نیستند تا به طور معمول به بازار راه یابند. در این روزها کارخانه داران وتولیدکنندگان با انتقال مشکل به صنعت بسته بندی سعی در کاهش فشارهای محیط زیستی به خود دارند.

آینده بسته بندی

با ادامه پیشرفت در فناوری و فرآوری، صنعت بسته بندی نیز به رشد و نمو خود ادامه خواهد داد. ادامه این تکامل سبب تمرکز بر موارد زیر خواهد گردید:

انتخاب بسته های سازگارتر بامحیط زیست.

پافشاری برای افزایش کارایی بسته بندی.

بروزرسانی طراحی و افزایش قابلیت علایم تجاری.

همچنین انواع تغییرات غیرقابل پیش بینی در صنعت بسته بندی در حال شکل گیری است که بستگی به پیشرفت تکنولوژی و مواد اولیه مصرفی خواهد داشت. از جمله این تغییرات می توان بسته بندی کنشگر و هوشمند را نام برد.

بسته بندی کنشگر تعریفی از بسته بندی است که مامویت دارد تا از محتوی بسته حفاظت و تعیین هویت کند. بسته بندی هوشمند به بسته بندی گفته می شود که اطلاعاتی از وضعیت بسته ارایه می دهد.

در بسته بندی کنشگر، بسته بندی کنترل خوردگی، بسته بندی کنترل رطوبت، و سایر بسته بندی های کنشگر)بسته بندی ضدمیکروبی، بسته بندی خودهواکش و هواده، بسته بندی با نشانگر رنگ، بسته بندی با نشانگر زمان دما( مجهز به رسانش هوشمند آنها را قادر به انجام این کنترل ها می سازد. همچنین سایر بسته بندی های هوشمند )بسته بندیهای پیچیده دارویی،بسته بندی های کمک رسانی(، آینده بسته بندی را نوید می دهند.

مواد غذایی، نوشیدنی ها، داروها، تجهیزات الکترونی، تجهیزات صنعتی، تجهیزات نظامی، تجهیزات پزشکی و سایر تدارکات تشخیص پزشکی در انتظار اینگونه بسته بندی می باشند. البته تقاضا برای بسته بندی هوشمند سریعتر رشد خواهد کرد چرا که هم اکنون برچسب های هوشمند و نشانگرهای زماندما در بسته بندی ها متداول شده است.

محمد فیض آبادی فراهانی
محمد فیض آبادی فراهانی

کارشناس در زمینه طراحی گرافیک و چاپ با 10 سال سابقه فعالیت |
متخصص و مشاور در زمینه تبلیغات کاغذی و اینترنتی |
مشاور در زمینه طراحی سایت و سئو

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *