تفاوت میان گرافیک وب و گرافیک چاپ
تفاوت میان گرافیک وب و گرافیک چاپ
۱۳۹۴-۰۷-۲۸
چاپ ترانسفر
چاپ ترانسفر روی کاغذ، برگردان روی پارچه
۱۳۹۴-۰۷-۲۸
Show all

ساک دستی یا بیلبورد همراه

ساک دستی یا بیلبورد همراه

ساک دستی یا بیلبورد همراه

ساک دستی یا بیلبورد همراه

گزارشگر:زیبا سلطانلو

انتخاب ساک دستی یا ساک خرید به عنوان ابزار تبلیغاتی، ابداع هر کس که باشد، کاری خلاقانه بوده که در سراسر جهان به عرصه خلاقیت بی‌پایان طراحان بدل شده و انگیزه ساخت ماشین‌آلات اختصاصی برای چاپ و ساخت این محصول فراگیر را فراهم آورده است. کیسه‌های کوچک و بزرگ


تولید ساک دستی و بازار سفارشات و فروش آن، علی‌رغم سادگی این محصول، ریزه‌کاری‌های خاص خود را دارد. برای آشنایی با جزییات فنی و ریسک‌ها و فرصت‌های این شاخه از کار چاپ و تبلیغات، پای صحبت یکی از کاربلدهای این حرفه می‌نشینیم: مازیار انگورانی با ۱۴ سال سابقه فعالیت در زمینه ساک دستی.

ساک‌های دستی مقوایی چگونه تولید می‌شوند و این کار چه مراحلی دارد؟
ساک دستی در واقع نوعی بسته‌بندی است و پروسه تولید آن مانند انواع بسته‌بندی، برعکس کارهای چاپی دیگر است.روند همه کارهای چاپی به این صورت است که از طراحی آغاز شده، به لیتوگرافی می‌رسد، چاپ می‌شود و در نهایت به مرحله صحافی و تکمیلی می‌رود. اما بسته‌بندی برعکس این روند را طی می‌کند. یعنی باید از آخر به اول رفت. در ابتدا باید بدانیم چه چیزی قرار است داخل ساک قرار بگیرد و چه جنس و وزنی دارد. به این ترتیب ابعاد مناسب کار مشخص می‌شود و بعد باید از آن یک ماکت ساخت. ماکت به طراح داده می‌شود تا فایل را آماده کند. این روند در مورد جعبه هم صدق می‌کند؛ درست نیست که برای کاهش هزینه‌ها به خواست مشتری ناآگاه کاری تولید شود که بعدا به مشکل بخورد. در مرحله طراحی و ماکت‌سازی باید تمام اشکالاتی را که ممکن است در مراحل چاپ و قالب‌زنی و ساخت به وجود بیاید بررسی کنیم. چون به خصوص در سیستم دستی خطاهای اجتناب‌ناپذیری وجود دارد که باید تعداد آنها تا قبل از تولید به حداقل برسد. این در مواردی است که طرح ساک کاملا جدید باشد و نمونه ساخته شده آن موجود نباشد. اما گاهی اوقات از قالب‌های موجود ساک‌هایی که قبلا تولید شده‌اند استفاده می‌کنیم. در این صورت تنها لازم است طرح مورد نظر در آن قالب ریخته شود و با توجه به وزن محتوی ساک، گراماژ مناسبی برای کار انتخاب شود.
کیفیت ساک‌های دستی در بازار چگونه طبقه‌بندی می‌شود؟
این اواخر کیفیت ساک دستی‌های بازار افت کرده، علت آن هم مواد مصرفی است. مواد مصرفی به شدت گران شده و به همین خاطر بعضی از سفارش‌گیرنده‌ها در مصرف مواد صرفه‌جویی می‌کنند یا مواد را تلفیقی به کار می‌برند. مثلا انواع چسب را با هم مخلوط می‌کنند. این کار معضلات خودش را به همراه دارد. استفاده از مواد مصرفی کافی ممکن است موجب بالاتر رفتن قیمت شود، اما کیفیت کار را تضمین می‌کند و موجب متفاوت بودن کار می‌شود. حالا تصمیم‌گیری در مورد مصالح کار، به روش کاری تولیدکننده و میزان حساسیت او برمی‌گردد. در حال حاضر کسانی که با قیمت خیلی پایین ساک تولید می‌کنند، مصالح نامرغوبی مانند مقوای چینی بی‌کیفیت، چاپ کم کیفیت، چسب معمولی به جای چسب موسوم به اِم و … را به کار می‌برند. به علاوه بیشتر آنها خودشانکارگاه‌های تولیدی ندارند و صرفا در یک مغازه برای سفارش و فروش مستقر هستند.
 در واقع برای کم کردن هزینه‌ها از نیروهای خانگی استفاده می‌کنند.اما مصالح نامرغوب در اغلب موارد دوباره‌کاری به بار می‌آورد؛ بهتر است کار کمی گران‌تر باشد تا این‌که کار برگردد و اعتبار شما لطمه بخورد. مورد دیگری که به‌طور معمول در بازار می‌بینیم، این است که اگر در کار اشکالی پیش بیاید با فرض این‌که مشتری متوجه نمی‌شود و این اشکالات را نمی‌شناسد، کار را به او تحویل می‌دهند.
چرا تولید طرح‌های جدید و خلاق در بازار ساک دستی ایران کمتر به چشم می‌خورد؟
 در بازار فعلی الگوهای ساک دستی خیلی تکراری شده‌اند و تنوعی در آنها نمی‌بینیم. دلیلش هم این است که کارهای خلاقانه را نمی‌توان با خطاهای انسانی مثل کاردستی و ماکت‌سازی انجام داد و برای تولید این کارها ماشین‌های اختصاصی نیاز است. به این ترتیب در حال حاضر بیشتر به جلوه‌های چاپی و رنگی ساک‌ها پرداخته می‌شود.به علاوه کار خلاقانه هزینه‌بر است. همچنین بحث مقاومت در فرمت‌های خاص مطرح است که هزینه کار را به طور سرسام‌آوری بالا می‌برد. مثلا برای یک ساک دستی که دسته‌های آن قرار است از جنس خود کاغذ و به صورت پیوسته به بدنه ساک ساخته شود، مقوای وارداتی ماکت لازم است که هزینه کار را به شدت افزایش می‌دهد. فرض کنید حالتی را که هزینه هر ساک ۵۰۰۰ تومان برآورد ‌شود!
اما ساک دستی که لوگوی یک شرکت را حمل می‌کند، نمایانگر هویت آن شرکت است. در واقع ساک دستی یک بیلبورد سیار است که امکان ندارد نظر مردم را حتی شده برای یک لحظه به خود جلب نکند. به همین دلیل جذاب کردن جلوه ساک دستی هر چند با مقداری افزایش هزینه، به عنوان یک کارکرد تبلیغاتی ارزش دارد.
چرا با وجود امکانات ماشینی تولید ساک دستی، هنوز در ایران این کار تا حد زیادی به روش دستی انجام می‌شود؟
 در دنیا ماشین‌هایی وجود دارند که به‌طور ویژه ساک دستی تولید می‌کنند، ولی هزینه آنها به نسبت کار خیلی بالاست. برای مثال یکی از این ماشین‌ها ساخت سال ۱۹۹۲، سال گذشته در نمایشگاه ۹۰ هزار یورو قیمت داشت. به علاوه هزینه‌های بازسازی ماشین پس از نصب هم به این رقم اضافه می‌شود. در واقع پای بررسی همه‌جانبه این موضوع که بنشینیم، می‌بینیم مجموع هزینه سرمایه‌گذاری، تعمیر و نگهداری و مواد اولیه، در کنار هزینه‌های نیروی کار، در ازای قیمت ساک دستی در بازار توجیه ندارد. به همین خاطر جریان سرمایه‌گذاری در ماشین‌های اتوماتیک ساخت ساک دستی در ایران مسکوت مانده است. کمتر کسی حاضر می‌شود این ریسک را بپذیرد، حتی در مورد دستگاه‌های چینی درجه سه و چهار. چون حتی این ماشین‌ها هم در داخل ایران از نظر تعمیرات و تامین قطعات مشکلات خاص خود را دارند.
تولید غیرماشینی ساک دستی چه معضلاتی دارد؟
ساک‌های ماشینی نسبت به تولید دستی تمیزتر هستند. یکی از دلایل این تفاوت این است که در تولید ساک دستی از چسب خیلی استفاده می‌شود و کیفیت چسب‌کاری در تمیزی و کثیفی کار تاثیر زیادی دارد.
در تولید دستی، ساک‌ها روی یک میز ساخته می‌شوند که ممکن است چسب روی میز ریخته شود و روی ساک‌ها لکه ایجاد کند. یا این‌که چسب‌های کفه‌ها وقتی ساک‌ها روی هم قرار می‌گیرند به هم سرایت کنند و لکه‌های چسب چرک شده سیاه رنگ به جا بگذارند. پانچ دستی هم یکی از موضوعاتی است که روی کیفیت تاثیر دارد. در پانچ دستی فرض کنید ۵ لایه مقوای ۳۰۰ گرمی زیر فشار دست نیروی زیادی می‌خواهد. پانچ‌کار کاغذها را با یک دست می‌گیرد و با دست دیگر پانچ می‌کند. همین باعث می‌شود به یک طرف ساک فشار بیشتری وارد شود. در آخر هم اگر مقواها را روی هم بگذارید همه سوراخ‌ها در امتداد هم قرار نمی‌گیرد. اما پانچ‌های برقی با داشتن استکر که مقواها را از دو طرف نگه می‌دارد و قابلیت تنظیم، عمل پانچ را با دقت خیلی بالاتری انجام می‌دهد.
خرید بعضی از دستگاه‌ها برای حفظ کیفیت ضروری است و این کار به حمایت نیاز دارد.
حمایت فقط وام نیست؛ جا انداختن این مسایل سیاست‌گذاری‌های حساس می‌طلبد. تمیز نگه داشتن محیط و میزهای کارگاه و مواردی از این دست هم مسایل جانبی هستند که در کل تولید دستی ساک دستی را بسیار دشوار می‌کند و به عقیده من استفاده از ماشین تا حد زیادی معضلات تولید کارهای حساس و با کیفیت را حل می‌کند.
سیستم این ماشین‌ها چیست و چگونه کار می‌کنند؟
 این دستگاه‌ها به‌طور معمول فضای زیادی را اشغال می‌کنند. به علاوه قابلیت تولید ساک دستی‌های دارای تقویتی لبه و مقاومت کفه را ندارند و این امکانات به صورت آپشن به آنها اضافه می‌شود.
به این ماشین‌ها کاغذ قالب خورده تغذیه می‌شود که پس از تای کمرشکن وسط و کاست‌های بغل، یک لبه چسب می‌گیرد. چسباندن کف هم در قسمت دیگری به صورت آپشن قابل انجام است. در یک بخش دیگر نیز دسته‌های ساک از جنس خرده کاغذ یا کاغذ معمولی به ساک اضافه می‌شوند.
 این سیستم فقط برای ساک‌هایی که تماما از جنس کاغذ نازک (غیرگلاسه) هستند کاربرد دارد.
 مثل ساک فست‌فود، که در ایران هم در حال حاضر نمونه‌ای از آن نصب شده و کار می‌کند. اما در مورد کاغذ گلاسه چون ضخامت بیشتری دارد و عملیات تکمیلی مختلف مثل سلفون و یووی روی آن انجام می‌گیرد، تولید ماشینی پیچیدگی‌های بیشتری دارد. اما حسن این ماشین‌ها ‌سرعت بالای آنهاست. طوری که یک ماشین دست دوم می‌تواند حداقل ۱۰ هزار ساک در ساعت تولید کند.
با قیمت‌های موجود در بازار، در صورت بالا بودن حجم سفارشات آیا سرمایه‌گذاری در این ماشین‌ها توجیه پیدا می‌کند؟
 اگر حجم سفارش بالا باشد، خرید دستگاه‌ها صددرصد توجیه دارد. چون برای تولید دستی سفارش پرتیراژ باید نیروی ۵۰ نفره را در کارگاه به کار بگیرید که کار هیچ کدام با دیگری یکدست نیست و اکثرا کارها چند جور درمی‌آیند. یکی از معضلات ما با مشتری همین است که مثلا می‌گویند دسته‌ها با هم یکی نیستند. درست هم می‌گویند، اما باید این را مد نظر قرار بدهند قیمتی که بابت ساک دستی می‌پردازند، تولید ماشینی و یکدست را امکان‌پذیر نمی‌سازد.
 اگر ۱۰۰ هزار ساک در روز تولید داشته باشیم، شاید تامین ماشین‌آلات برایمان میسر باشد. به خصوص که قیمت مواد به شدت بالا رفته است. ما یک جفت بند را ۲۰ تومان می‌خریدیم و الان قیمت آن از ۶۰ تومان تا ۱۰۰ تومان است.
چسب اِم را که کیلویی هفت هزار تومان می‌خریدیم، الان به قیمت ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان تهیه می‌کنیم. حالا با وجود افزایش قیمت مواد، هزینه ساک‌ها تغییری نکرده است. به عبارت دیگر افزایش قیمت کار ما آنقدری نبوده است که افزایش هزینه مواد را پوشش دهد.
فکر می‌کنید چطور می‌توان زمینه لازم برای سرمایه‌گذاری در ماشین‌های تولید‌ ساک دستی را فراهم کرد؟
اگر کسانی که سال‌ها زحمت کشیده‌اند و ضرر و زیان شناخت کار را داده‌اند از طرف دولت، اتحادیه و … حمایت شوند، می‌توانند با استفاده از تجارب خود خط تولیدهای پیشرفته راه‌اندازی و جوان‌ترها را وارد کار کنند. باید اپراتورهای متخصص پرورش داد. وقتی تخصص وجود داشته باشد، فن هست و وقتی فن باشد، حرفه رواج پیدا می‌کند و به مرور پیشرفته‌تر می‌شود.
حتما به جایی می‌رسیم که می‌توانیم خودمان ابداع کنیم. خیلی از کارهایی که در خارج از کشور انجام می‌شود، چیزی نیست که از دست ما برنیاید. منتهی اگر پشتوانه داشته باشیم. صنعت چاپ پتانسیل زیادی برای رشد دارد.
منبع : صنعت چاپ
محمد فیض آبادی فراهانی
محمد فیض آبادی فراهانی

کارشناس در زمینه طراحی گرافیک و چاپ با 10 سال سابقه فعالیت |
متخصص و مشاور در زمینه تبلیغات کاغذی و اینترنتی |
مشاور در زمینه طراحی سایت و سئو

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *