سیر تکامل کاغذ و وضعیت آن در جهان | اهمیت و تعریف کاغذ | کاغذ در صنایع بسته بندی

چاپ دیجیتال ، چاپ دیجیتال فوری کاتالوگ و بروشور ، تعرفه چاپ دیجیتال فوری کارت ویزیت
آینده چاپ دیجیتال در برابر افست
۱۳۹۶-۰۳-۰۶
گرافیک محیطی | گروه چاپ و تبلیغات بهرنگ
گرافیک محیطی چیست ؟
۱۳۹۶-۰۳-۱۲
Show all

سیر تکامل کاغذ و وضعیت آن در جهان | اهمیت و تعریف کاغذ | کاغذ در صنایع بسته بندی

کاغذ گلاسه چاپ دیجیتال ، کاغذ تحریر ، کاغذ کرافت ، گروه چاپ و تبلیغات بهرنگ

سیر تکامل کاغذ و وضعیت آن در جهان

اهمیت و تعریف کاغذ در صنایع بسته بندی

اهمیت کاغذ و فرآورده های کاغذی در زندگی نوین بر همگان آشکار شده است. هیچ فرآورده صنعتی دیگری نقشی این چنین برجسته در زندگی انسان ندارد .کاغذ وسیله ای برای ثبت، ذخیره سازی و انتقال اطلاعات است. همه ما در عمل تمامی مطالب را روی کاغذ می نویسیم و چاپ می کنیم. علاوه بر آن مقادیر زیادی کاغذ در صنایع بسته بندی، کارهای ساختمانی، مصارف بهداشتی و دیگر مصارف خاصی نیز به کار می رود. کاغذ منسوجی بافته شده، نامنظم، اما همگن و یکنواخت از الیاف گیاهی یا معدنی به صورت یک صفحه است که پس از خارج کردن آب از محلولی از الیاف، به دست می آید. در عمل بیشترفرآورده های کاغذی با اضافه کردن افزودنی های غیر لیفی به آن تولید می شوند. تفاوت بین کاغذ و مقوا در ضخامت فرآورده است. به طور معمول تمامی ورقه هایی که ضخامت آ نها بیش از ۳/ ۰ میلی متر است به عنوان مقوا طبقه بندی می شوند  .کاغذهای نازک تر را با وزن آن به گرم در هر مترمربع که در اصطلاح ) گراماژ ) نامیده می شود، مشخص می کنند.

سیر تکامل کاغذ و وضعیت آن در جهان

 

انتخاب نوع ماده چاپ شونده با توجه به محصول نهایی، بازار هدف و ملزومات فرآیندی مشخص م یشود. این مواد به کاغذ، مقوا، فلوتینگ، لمینت، فویل، فیلم و انواع پلیمرها تقسیم میشوند. مقواها به عنوان پرمصرفترین ماده چاپ شونده در صنعت بسته بندی می باشند که از انواع مختلفی مانند کارتن ها و ظروف بزرگ مقوایی تشکیل شده اند. ساختار آنها معمولا یک لایه، دولایه و یا چندلایه باشد که با توجه به مصرف آن، ضخامت ماده بسته بندی تعیین می گردد. در مقواهای چندلایه  هر لایه از الیاف مختلف تشکیل شد هاند که درنهایت به یک صفحه سخت و محکم تبدیل شود. مقواها می توانند از پوشش های پیگمنتی باشد تا که ظاهر آن بهبود پیدا کند و سطح چاپ ارتقا یابد هرچه سطوح چاپ یکنواخت تر باشد، دانسیته چاپ، درخشش و پایداری چاپ بیشتری خواهد شد. پوشش ها می توانند کیفیت های مختلفی را ایجاد کنند.

 

پو شش هایی که باعث مانع عبور مواد در داخل بسته بندی می شوند تا از تاثیرات ناخوشایند عواملی مانند رطوبت، اکسیژن ، روغن ها ، نور و حرات جلوگیری کند. صفحات بسته بندی که برای مایعات استفاده می شوند معمولا کارتن شیر نامیده می شوند معمولا توسط پلاستیک ها پوشش داده می شوند تا ویژگی مانع شوندگی بهتری را پیدا کنند.

چسباندن لایه ای مختلف با تکنولوژی تزریق برای بسیاری از مواد در صنعت بسته بندی کاربردی شده است عمده پوشش ها در صنعت بسته بندی مربوط به پلی اتیلن و پلی پروپیلن می باشد.

کاغذ براق : پوشش براق این نوع کاغذ ,بر ظاهر لایه نازک مرکب اثر میگذارد. علاوه بر جذب مرکب , میتواند برای اندازه گیری بازده سطح کاغذ( قابلیت چاپ پذیری )  یا اندازه گیری خلوص در هنگام تولید دوباره مرکب استفاده شود.

کاغذ های تحریر : کاغذ هایی هستند که عموما برای کالا های تجاری بدون ارتباط با آب کاربرد دارند. این کاغذ ها دارای سطوحی هستند که مرکب را از قلم یا ماشین تحریر به سهولت می پزیرند و به آسانی پاک می شوند.

کاغذ های بدون روکش در گرماژ متفاوت, از ۳۰ گرم تا ۵۰۰ گرم در بازار موجود است و تقریبا تمامی چاپ ها  به جز تامپو بر روی ان انجام می شود.

کاغذ گلاسه : کاغذ روکش دار, کاغذ پایه ای است که به ان روکشی یکنواخت و براق داده شده است. کاغذ های روکش دار به خاطر یکنواختی  و نرمی زیاد  سطح  و مرکب پذیری یکسان,هنگامی مورد استفاده قرار میگیرند که کیفیت چاپی بالا مورد نظر باشد. این کاغذ ها انواع بسیاری دارند مانند: روکش براق شیشه ای (گلاسه ی شیشه ای ) , روکش غیر براق ( گلاسه مات ) , روکش ماشینی, روکش در یک طرف کاغذ و غیره. کاغذ های با روکش  در گرماژ متفاوت از ۳۰ گرم تا ۵۰۰ گرم در بازار موجود است و تقریبا تمامی چاپ ها به جز تامپو بر روی ان انجام می شود.

کاغذ برچسب تگ : کاغذ یا مقوای تگ که به ان ورق سیلندری یا فوردرینیر گفته می شود در رده بندی وزنی از ۱۰۰ تا ۲۵۰ پوند برای ساخت برچسب ها مناسب است و ممکن است از خمیر سولفیت, سولفات و انواع کاغذ باطله ساخته شده باشد.

کاغذ تگ گاهی رنگی بوده که یک طرف یا هر دو طرف آن رنگ شده است.این نوع کاغذ دارای کیفیت خمشی و تاپذیری خوب,استحکام مناسب در برابر نیروی کشش و پارگی, سختی خوب و مقاومت در برابر آب می باشد و سطحی مناسب چاپ , مهرزنی و نوشتن دارد. تقریبا تمامی انواع چاپ به جز تامپو بر روی ان انجام می شود.

کاغذ های ویژه : این گروه از کاغذ ها برای مواردی کاربرد دارند که هدف، جلب توجه مشتری از طریق جنس بسته بندی کالا است. انواع این کاغذ عبارتند از: کاغذ متالایز, کاغذ PVC , کاغذ هلوگرام و کاغذ بافت دار.

پیش از پیدایش کاغذ

پیش از پیداش کاغذ، برای نوشتن یا ترسیم اشکال، از لوح های گلی، خشت و تخته سنگ استفاده می شد، اما به تدریج از مواد دیگری چون استخوان )استخوان کتف حیوانات بزرگی همچون کتف شتر(، گل رس )این گل را می پختند تا سفت شود(، صفحات پوشیده از موم، پوست حیوانات، پارچه های مختلف و در نهایت کاغذ استفاده شد. مصریان قریب به سه هزار سال پیش از میلاد مسیح)ع(، برای نخستین بار از برگ درخت نخل و سپس از پوست گیاه مخصوصی که در کناره رود نیل به وفور یافت می شد و آن را )به زبان یونانی( پاپیروس می نامیدند برای نوشتن استفاده کردند.

پاپیروس گیاهی است به شکل نی و با ساقه های قطور و بلند. پاپیروس از مصر به ایتالیا و یونان رفت و این نام را نیز با خود به همراه برد. به طور حتم، نام کاغذ در بیشتر کشورهای اروپایی از ریشه مصری پاپیروس گرفته شده است. در آسیا چون کاغذ از چین به دیگر ممالک آمده است، نام ترکی یا چینی آن که به صورت (کامدز) یا کوکدز ثبت شده و با تغییرات مختصری، نظیر کلمه فعلی کاغذ در ایران کماکان باقی مانده است. در اروپا تا حدود قرن اول میلادی از کاغذ پاپیروس استفاده می شد، اما در آن زمان با پیدایش نوع جدیدی از کاغذ به نام پارشمن، رقابتی بین این دو نوع کاغذ به وجود آمد. پارشمن را به ویژه از پوست بره و بزغاله درست می کردند، به این صورت که پوست این حیوانات را در آب جوش می گذاشتند و پشم آنها را می زدودند. سپس پوست ها را بدون آنکه دباغی کنند، برای نوشتن مورد استفاده قرار میدهند. بدین ترتیب تا تهیه کاغذ به صورت امروزی )یعنی تهیه کاغذ از الیاف پارچه و چوب( برای نوشتن از پارشمن استفاده می شد.

بسیاری معتقدند که چاپ، با تاثیری که روز ارتباطات، نشر و پخش دانش داشته، بیشتر از هرعامل دیگری در توسعه تمدنها نقش داشته است. اگر چنین نظری را بپذیریم، اختراع و تکامل فرآیندهای تولید کاغذ را نیز باید از نظر اهمیت هم تراز با چاپ بدانیم. از نظر مولف اختراع و توسعه فرآیندهای ساخت کاغذ به مراتب تاثیر گسترده تری در رشد و توسعه تمدن ملت ها  )از جنبه های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، صنعتی و حتی بهداشتی و کیفیت زندگی ( داشته است، زیرا امروزه میزان مصرف سرانه کاغذ و مقوای هر کشور ارتباط مستقیمی با شاخص رشد فرهنگی، سیاسی،اقتصادی، صنعتی و بهداشتی آن کشور دارد. این شاخص برای کشورهای در حال توسعه به مراتب کمتر از صد کیلوگرم برای هر نفر و برای کشورهای توسعه یافته صنعتی فراتر از سیصد کیلوگرم برای هر نفر است  )این رقم برای کشور ما اکنون حدود ۱۶  کیلوگرم است که از متوسط جهانی پنجاه کیلوگرم برای هر نفر نیز پایین تر است(.

 

ساخت کاغذ دست ساز

همان گونه که اشاره شد، کلمه کاغذ که در انگلیسی آن را پیپر می گویند، ریشه در نام گیاهی از گونه نی ها، به نام پاپیروس دارد. همان طور که در بالا اشاره شد، مصریان باستان نخستین نوع کاغذ را با روی هم قرار دادن و فشردن لایه های نازک ساقه این گیاه به یکدیگر تهیه کردند. ساخت نخستین کاغذ واقعی در حدود سال ۱۰۰ میلادی در چین به فردی به نام ( تسای لون ) نسبت داده می شود که با زدن و کوبیدن پارچه های کهنه، طناب و تورهای قدیمی ماهی گیری در داخل ظرفی از آب، الیاف )فیبرهای( آنها را از هم جدا نموده، این مخلوط را روی غربالی ظریف از جنس بامبو آبگیری و ورقه به دست آمده را در آفتاب خشک می کرده است. این روش تولید کاغذ که هم اکنون نیز برای ساخت کاغذ دست ساز مورد استفاده قرار می گیرد، بعدها برای محلول هایی از الیاف خیزران یا توت، گیاهان علفی نظیر کاه و گلش گندم و برنج و نیز ساقه های کنف، شاهدانه، بامبو و غیره به کار گرفته شد، اما به کندی به سوی غرب گسترش یافت و پس از گذشت چند قرن، به خاورمیانه و سپس اروپا رسید. در این دوران از باقیمانده های پنبه و کتان در کاغذسازی استفاده شد. در آغاز قرن پانزدهم تنها چند کارخانه کاغذسازی در اسپانیا، ایتالیا، آلمان و فرانسه وجود داشت. در آمریکای شمالی، نخستین کارخانه کاغذسازی در سال  1690در نزدیکی فیلادلفیا تاسیس شد.

در قرن هجدهم، صنعت کاغذسازی دستی، دیگر پاسخگوی نیاز بشر نبود، تا آنکه در سال ۱۷۹۸ ، نیکولا روبرت فرانسوی، ماشینی برای کاغذسازی طراحی کرد. ماشین او به خاطر آنکه فرآیند ساخت کاغذ در آن به صورت تولید پیوسته بود این صنعت را متحول ساخت. البته چند سال بعد، برادران فوردرینیر انگلیسی ماشین لویی روبرت را اصلاح و تجهیز کرده و نخستین ماشین کاغذ با افزودن نوردهای مار کزنی دندی در سال ۱۸۲۵ توسط فیپس و جعبه های مکنده در زیر توری به این صورت را در سال ۱۸۰۳ در آمریکا را ه اندازی کردند که این نوع دستگاه از آن پس در صنعت به نام آنها، فوردرینیر معروف گردید. کرامپتون نورد)سیلندر(های خشک کننده را اختراع کرد و این امکان را به وجود آورد که کاغذ آبدار خار ج شده از ماشین فوردرینیر به صورت پیوسته خشک شود. در سال ۱۸۳۶ ، ظرفیت تولید ماشین های کاغذسازی توسط براون افزایش فوق العاده ای یافت. سیستم فوردرینیر در بیشتر ماشین های کاغذسازی مدرن دنیا همچنان مورد استفاده قرار می گیرد. برای تولید مقوا که در واقع نوعی کاغذ سنگین با گراماژ به نسبت بالا و بعضا متشکل از چند لایه کاغذ است، قرن هاست که از ماشین های کاغذ با استوانه های مدور که در درون آ نها خلأ است، استفاده می شود. این نوع ماشین های مدور نیز امروزه در مدل جدیدتری ساخته می شوند که دارای کارآیی و سرعت های بالاتری نسبت به گذشته هستند و در دنیا مورد بهره برداری قرار میگیرند. در چند دهه گذشته به منظور افزایش سرعت ماشین های کاغذ و بهبود کیفیت کاغذ تولیدی و در راستای کاهش ایرادهای ناشی از دو رویه بودن کاغذ، از ماشین هایی به نام فورمر که از دو توری تشکیل شده و طولی به مراتب کمتر از فوردرینیر دارند، استفاده می شود. سرعت ماشین کاغذ در فورمرها اکنون به فراتر از ۲۰۰۰ متر در دقیقه و تولید کاغذ یا مقوای آنها به بیش از ۱۵۰۰ تن در روز نیز رسیده است. قرن بیستم شاهد اصلاح و تکامل سریع این فناوری به نسبت ابتدایی بود و طی آن، فنونی از قبیل پخت پیوسته، رنگ بری چندمرحله ای پیوسته، پوشش دهی ماشینی کاغذ، شکل گیری کاغذ در حالت خشک، کاغذسازی با الیاف سنتزی، کنترل رایانه ای فرآیندها و بسیاری روش های نوین دیگر، در صنعت کاغذ سازی راه یافت.

 

محمد فیض آبادی فراهانی
محمد فیض آبادی فراهانی

کارشناس در زمینه طراحی گرافیک و چاپ با 10 سال سابقه فعالیت |
متخصص و مشاور در زمینه تبلیغات کاغذی و اینترنتی |
مشاور در زمینه طراحی سایت و سئو

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *