صحافی چیست؟ What is binding

صحافی چیست؟

صحافي يكي از مراحل بسيار ظريف و سرنوشت ساز در فرآيند طراحي تا چاپ است چه بسيار كارهاي نفيسي كه در اين مرحله از بين مي روند و تقريباً باطله ميشوند . در اين جا به مراحل بعد ازچاپ ، اعم از برش ، تا و … و در نهايت تهيه كتاب ،صحافي ميگوييم . بسياري از مشكلات كه در اين وحله نمود پيدا ميكنند در زمان طراحي و صفحه بندي ايجاد شده است و بي دقتي هاي متعدد باعث شده كه در مرحله صحافي نمايان شود . بسياري ديگر از مشكلات نمايان شده در اين مرحله  بخصوص در كار كتاب در زمان چاپ ايجاد ميگردد .

صحافی چیست

از جمله اين مشكلات روي هم قرار نگرفتن علائم دو طرف فرمهاي چاپي است كه نتيجه آن بالا و پايين رفتن شماره صفحات در كتاب و … خواهد بود .

صحافی جایی است که محصول چاپ شده کامل می شود . رول های بزرگ کاغذهای چاپ شده بریده می شوند و بطور صحیح مرتب می شوند . همچنین صفحات با منگنه یا چسب بسته می شوند . ماشینی به نام بخیه زن کاغذهای چاپی تا شده را به هم می دوزد . بخیه ها ( یا منگنه ها ) وارد صفحات تا شده می شود و آنها را به هم می دوزند .

ته دوخت 

در اين نوع صحافي فرم ها در كنار هم قرار گرفته و از ته دوخت ميشوند .

تا كردن 

در بخش پس از چاپ کاتالوگ ، عمليات مختلفى بنا به نياز انجام مى شود كه يكى از آن ها صحافى كتاب و کاتالوگ و بروشور است. در بخش صحافى، فرم ها را ابتدا توسط ماشين تاكن با ترتيب مشخصى تا مى كنند، سپس به اندازه ى يك صفحه از کاتالوگ كوچك مى شوند. عمل تا كردن به صورتى انجام مى گيرد كه صفحات متوالى کاتالوگ  پس از تا شدن فرم در كنار هم قرار گيرند.
تصميم گيرى براى انتخاب ماشين چاپ كوچك تر يا بزرگ تر براى چاپ فرم هاى يك کاتالوگ، با توجه به ملاحظات اقتصادى و هزينه هاى چاپ بروشور و صحافى کاتالوگ ( يك کاتالوگ )  را تعيين مى كنند، انجام مى شود.
از آن جا كه قيمت تمام شده براى چاپ يك نسخه ى چاپى به تيراژ يا تعداد چاپ بستگى دارد، براى چاپ فرم هاى يك کاتالوگ با تيراژ كم از ماشين هاى چاپ دیجیتال و براى چاپ فرم هاى يك کاتالوگ با تيراژ زياد از ماشين هاى چاپ افست استفاده مى شود. صحافى داراى روش هاى مختلفى است كه در ميان آن ها صحافى ته چسب و صحافى مفتولى بيش تر مورد توجه و استفاده است. در هر يك از آن ها روش ايجاد فرم هاى چاپى يا فرم بندى متفاوت مى باشد.

صحافی ته چسب كردن 

شبيه به صحافي ته دوخت است با اين تفاوت كه ته كار برش خورده و سپس چسب ميشود . در اين روش فرم هاى تا شده ى كتاب بر روى يك ديگر قرار گرفته و در سمت عطف آماده شده کاتالوگ چسب مى خورند. سپس جلد کاتالوگ ، فرم ها را در بر مى گيرد و در قسمت عطف به فرم ها مى چسبد. گاهى براى استحكام بيش تر، فرم ها از سمت عطف يا نخ مخصوص به يكديگر دوخته مى شوند.
براى روشن تر شدن نحوه ى فرم بندى در اين روش به يك مثال مى پردازيم.
فرض كنيد فرم هاى كتاب 16 صفحه اى باشند. براى فرم بندى، هر 16 صفحه از صفحات متوالى كتاب را ، جدا مى كنيم. (صفحه ى 1 تا 16 ، صفحه ى 17 تا 32  صفحه ى 33 تا 48 و… ) هر 16 صفحه ى متوالى انتخاب شده با توجه به دستور فرم بندى 16 صفحه ى فرم بندى مى شود.  پس از چاپ رو و پشت هر يك از فرم ها، فرم هاى متوالى پس از تا شدن به ترتيب بر روى يك ديگر قرار داده مى شوند و صحافى صورت مى گيرد.

ته دوخت مفتولى

در اين نوع صحافي فرم ها در دل هم قرار گرفته و به وسيله مفتول يا منگنه به هم دوخته ميشوند. صحافي مفتولي را به دو حالت ميتوان انجام داد – از تو و از رو .  نوعي از صحافي مفتولي نيز وجود دارد كه در انتها به شكل حلقه است و معمولاً براي مستنداتي كه در كلاسور قرار ميگيرند كاربرد دارند .

اين روش كه بيش تر براى صحافى مجلات وکاتالوگ ها و كتاب هاى با تعداد صفحات كم تر استفاده مى شود داراى فرم بندى متفاوتى است. در اين روش فرم هاى چاپ شده از وسط به وسيله ى ماشين مفتول زن به هم منگنه مى شوند.  بنابراين، هر فرم شامل 4 صفحه است كه 2 صفحه ى آن متعلق به نيمه ى اول كتاب و 2 صفحه ى آن متعلق به نيمه ى دوم كتاب است. بنابراين، ترتيب صفحات در دستور فرم بندى به تعداد كل صفحات كتاب بستگى دارد. تعداد كل صفحات كتاب در اين روش مضربى از 4 خواهد بود.
در هنگام چاپ، هر برگ كاغذ چاپى روى خودش چاپ مى شود و پشت و روى آ سان است ولى با جهت متفاوت(مانند سكه). پس از چاپ و قبل از صحافى مفتولى، يك مرحله برش لازم است تا فرم هاى 4 صفحه اى مورد نياز در صحافى مفتولى از اين برگ هاى چاپ شده جدا گردند.
تشخيص نوع و دستور فرم بندى براى هر كار چاپى بسيار مهم است. اين كار با توجه به تعداد صفحات کاتالوگ، نوع صحافى، اندازه ى ماشين چاپ و اندازه ى كاغذ انجام مى شود. از آن جا كه اندازه هاى كاغذ و ماشين چاپ داراى استاندارد هاى خاصى هستند، براى به حداقل رسيدن ضايعات كاغذ استفاده ى بهينه از تمام سطح آن، ابعاد صفحات كتاب ها نيز داراى استانداردهاى مشخصى هستند. به عبارت ديگر ابعاد صفحات استاندارد كتاب به گونه اى تعيين شده اند كه بيش ترين استفاده از سطح ورق هاى كاغذ به عمل آيد. بنابراين، هر كتاب استاندارد داراى ابعاد فرم استاندارد نيز خواهد بود.  چند نمونه از ابعاد فرم هاى رايج براى چاپ کاتالوگ و ورق هاى كاغذ را ملاحظه مى كنيد.

به اين ترتيب تعداد كل صفحات كتاب ضريبى از تعداد صفحات فرم خواهد بود. در اين مثال تعداد صفحات کاتالوگ مى تواند 16 صفحه، 32 صفحه، 48 صفحه،  64 صفحه، 80 صفحه و ….باشد. پس از پايان عمليات صحافى، اضافات هر كتاب در سه طرف آن برش مى خورد و به اصطلاح سه طرف بر مى شود.

نخي 

در اين حالت شبيه به صحافي مفتولي فرم ها در دل هم رفته ، منتها به جاي منگنه با نخ به هم دوخته ميشوند . اين نوع صحافي نيز در دو حالت انجام ميشود  از تو و از رو

پانچ

اين نوع صحافي بيشتر به منظور بايگاني كاربرد دارد و امكان آن مهيا است . اوراق را با پانچ دستي سوراخ كرده و كلاسور يا زونكن قرار ميدهند . ماشين پانچ معمولا در بازار به شكل دو سوراخي است اما مدلهاي ديگر سه سوراخي ، چهار سوراخي و حتي با سرواخهاي قابل جابجايي نيز در بازار يافت ميشود .

فنر پلاستيكي

در اين نوع صحافي دسته كاغذ را درون پانچ مخصوص قرار داده و سوراخ ميكنند و با فنر هاي پلاستيكي در اندازه مورد نظر كاغذها را به هم گير ميدهند .

فنر سيمي

به همان شكل فنر پلاستيكي عمل ميشود و با اين تفاوت كه در انتها از فنرهاي سيمي كه در نوع كلي ، معمولي و دو تايي است كار بسته ميشود . مشكل فنر سيمي معمولي اين است كه به هنگام برگ خوردن اوراق ، تر از اوراق به هم ميخورد . براي رفع اين مشكل از فنر سيمي دو تايي ميتوان استفاده كرد .

ته بند پلاستيكي

نوعي از صحافي كه در دسترس بوده و امكان انجامش در محيط هاي شخصي و اداري فراهم است ته بند پلاستيكي ميباشد . اوراق را دسته كرده و با اين نوع ته بند كه در اندازه هاي مختلف موجود است كار از ته بسته ميشود .

ته بند اوراق چاپگر 

چاپگرهاي سوزني داراي اوراقي هستند كه به شكل رول مورد استفاده قرار ميگيرند . در دو طرف اين اوراق سوراخهايي وجود دارد كه به وسيله آنها رول كاغذ در جاپگر حركت ميكند براي صحافي اين اوراق از ته بند مخصوصي استفاده ميشود و در طرف ديگر نوار پلاستيكي ديگر انتهاي آن را ميبندد .

گيره كاغذ

اين وسيله كه در انواع فلزي و پلاستيكي موجود است روش بسيارسالم اي براي بستن مستندات محسوب ميشود و بسيار متداول است .