تعریف چاپ

تعریف چاپ: چاپ به معنی انتقال مطالب (متن نوشته شده، حروف، عکس، طرح، نقش و…) روی حامل چاپ (سطح چاپشونده) و نیز تکثیر آن به شمارگان زیاد است.

نیاز جامعه: صنعت چاپ از زمره صنایعی است که وجود آنها بستگی زیادی به میزان پیشرفت فرهنگ و دانش جامعه دارد. هرچه جوامع از نظر علوم و فنون و پیشرفتهای اجتماعی به دستاوردهای تازهتری برسند، به همان نسبت نیاز آنها به صنعت چاپ بیشتر میشود. به همین دلیل است که سرعت پیشرفت و تغییرات در صنعت چاپ تقریباً به روز رسیده است و هر روز در این صنعت پدیده تازهای به خدمت گرفته میشود.

پیشرفت: از زمان اختراع چاپ با حروف متغیر و ساخت پرس چوبی توسط گوتنبرگ بیش از ۵۶۰ سال نمیگذرد. در این مدت صنعت چاپ به تحوالت بسیار شگرفی دست یافته است. تا جایی که اکنون حتی چاپخانههای کوچک، در تمام دنیا از جمله ایران از دستگاههای بسیار پیشرفته الکترونیکی و کامپیوتری استفاده میکنند. بدیهی است این میزان پیشرفت و بهکارگیری تجهیزات مدرن به ضرورت و نیاز جامعه )قانون عرضه و تقاضا( بستگی دارد. از اینرو در تمام جهان چاپخانهها ناگزیرند خود را با نیاز بازار مصرف تطبیق دهند و برای انجام سفارشات متنوع و باکیفیت باال و در زمان کم دستگاههای جدید را به خدمت بگیرند.

هم اکنون در برخی از لیتوگرافیهای ایران از دستگاههای پیشرفته اسکنر )تخت و سیلندری( حرفهای و ایمیج ستر و پلیت ستر جهت تفکیک عکسها و تهیه فیلم و زینک استفاده میکنند. در حالی که قبالً برای تهیه فیلم و تفکیک رنگ، از دوربینهای عمودی و افقی و دستگاههای کنتاکت، و برای تهیه زینک از دستگاه قید کپی استفاده میشد. همچنین در برخی از چاپخانهها از ماشینهای چاپ پیشرفته با کنترل کامپیوتری، معروف به CPC استفاده میکنند. سیستمهای از کامپیوتر به چاپ معروف به CTP و در ماشینهای هایدلبرگ معروف به DI یا »تصویررسانی مستقیم« نیز مدتی است که به ایران رسیده است.

اینک به منظور آشنایی بیشتر شما با مفهوم چاپ، تکنیک چاپ و روشهای چاپی مطالبی را به طور خالصه شرح میدهیم

دسته بندی روشهای چاپ

با توجه به مشخصات اصلی هریک از روشهای چاپی میتوان آنها را به چند گروه کلی دستهبندی کرد

گروه اول: شناخته شده ترین دسته بندیها به این صورت است: چاپ برجسته، چاپ صاف (افست)، چاپ گود، چاپ سیلک اسکرین و چاپ غیر تماسی.

گروه دوم: در برخی منابع تقسیمات دیگری نیز ذکر شده است، مانند چاپ لترپرس، چاپ افست، چاپ هلیوگراور، چاپ فلکسوگرافی و چاپ سیلک اسکرین یا سری گرافی

گروه سوم: یک دسته بندی منطقی دیگری هم میتواند به این صورت باشد: چاپ مستقیم، چاپ غیر مستقیم و چاپ غیر تماسی. برای سهولت در تفهیم، دستهبندی اخیر را مورد بررسی قرار میدهیم. در این بررسی هریک از شیوههای چاپ مستقیم، غیر مستقیم و غیر تماسی به طور بسیار خالصه با ارائه تصاویر شماتیکی معرفی میشوند. سپس چاپ برجسته به شیوه لترپرس به میزان بیشتری توضیح داده خواهد شد. سایر روشهای چاپی نیز در فصول دیگر کتاب به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار خواهند گرفت. چاپ مستقیم در این روش سطح چاپ شونده مستقیماً با فرم چاپ (مجموعه حروف، کلیشه و گراور) تماس پیدا میکند.

مانند: چاپ برجسته به شیوه لترپرس (کلیشه، گراور، طالکوب، نایلوپرینت)چاپ برجسته به شیوه فلکسو (کلیشه های الستیکی و ژالتینی)، چاپ گود، چاپ سیلکاسکرین و فتواستنسیل. در شکل ۱-۱ مراحل چاپ مستقیم، چاپ برجسته و چاپ گود نشان داده شده است.

مراحل اجرای چاپ روش مستقیم برای چاپهای برجسته و گود

مراحل کار: برای چاپ ابتدا از روی اصل خبر بایستی فیلم تهیه شود. این فیلم نگاتیو )منفی) و خوانا میباشد. سپس از روی آن فرم چاپی به صورت پوزتیو(مثبت) و ناخوانا تهیه میشود. حال از روی فرم تهیه شده، کار چاپ شده به صورت خوانا به دست میآید. در مورد چاپ سیلکاسکرین پس از تهیه فیلم میتوان بالفاصله عمل چاپ را انجام داد. زیرا این مرحله کار برای ما به عنوان فرم چاپ )شابلون یا قالب( محسوب میشود. در نتیجه شماره حذف میگردد. روشهای چاپی که در این طبقهبندی جزء چاپهای مستقیم محسوب میشوند، عبارتند از:

– چاپ برجسته: روش چاپ برجسته را به نام چاپ کتاب و یا لترپرس هم نام میبرند.

تصویر شماتیک فرم چاپ، کاغذ چاپی و سیلندر فشار را نشان میدهد.

سمت چپ: فرم برجسته، کاغذ چاپ شده، سیلندر فشار

سمت راست: فرم برجسته و کاغذ چاپ شده

چاپ گود: در این روش، چاپ به دو صورت امکانپذیر است. الف: دستی، ب: مکانیکی )راکلی یا تیغهای( شکل ۱-۳ تصویر شماتیک فرم گود، کاغذ چاپی و سیلندر فشار را نشان میدهد.

چاپ گود دستی: مراحل اجرای چاپ گود در شکل به اختصار نشان داده شده است. مقطع عرضی فرم (پلیت)چاپی بدون مرکب است. فرم مرکبی شده است. در شماره مرکب اضافی توسط تیغه (راکل) پاک میشود. در شماره توسط فشار زیاد پرس، مرکب از گودیها به کاغذ منتقل و عمل چاپ انجام میشود؛ مانند چاپ با روش حکاکی های دستی فوالدی و مسی

سمت چپ: فرم گود، کاغذ چاپ شده، سیلندر فشار

سمت راست: فرم چاپی، کاغذ چاپ شده

مراحل چاپ گود دستی

چاپ گود مکانیکی: در این شیوه که به نام هلیوگراور نیز معروف است، فرم چاپی روی سیلندر مسی به روش شیمیایی حکاکی و سپس آب فلزکاری میشود )آب کُرم(. این چاپ را به سبب استفاده از تیغه پاککننده مرکب از روی سیلندر، چاپ گود راکلی یا چاپ گود ترامه نیز نامیدهاند. شیوه دیگر چاپ گود به نام اینتاگلیو میباشد. چاپ گود راکلی را در حال اجرا نشان میدهد

– چاپ فتواستنسیل: مکانیسم فتواستنسیل مانند چاپ اسکرین میباشد و مرکب از روزنههای استنسیل مستقیماً به سطح چاپشونده (کاغذ) میرسد-

چاپ برجسته به شیوه فلکسوگرافی: این روش چاپی به نام چاپ آنیلین به مفهوم چاپ از روی الستیک هم نامیده میشود. در امریکا به این چاپ، چاپ فلکسو میگویند. در شکل ۱-۶ تصویر شماتیک چاپ فلکسو را میبینید.

شکل ۱-۶- چاپ فلکسو

چاپ سیلک اسکرین: این روش چاپی به نامهای چاپ توری، به معنی چاپ از روی توری، چاپ شابلونی یا غربالی نیز نامیده میشود. در این شیوه تصویر مورد نظر از روی توری به کاغذ منتقل میشود. از اینرو تصویرگیری از فرم صورت نمیگیرد بلکه انتقال تصویر از توری به کاغذ است. به همین دلیل تصویر روی توری درست به همانگونه که هست به کاغذ منتقل میشود. بنابراین اگر فرم خوانا باشد چاپ هم خوانا خواهد شد .

چاپ غیر مستقیم

در این روش سطح چاپشونده (کاغذ) با فرم چاپ تماس ندارد و مراحل کار بدین ترتیب است که نخست فرم مرکبی میشود، سپس عامل واسطهای، تصاویر مرکبی شده فرم را دریافت میکند و در مرحله پایانی سطح چاپشونده تصاویر را از عامل واسطه دریافت میکند، مانند چاپ تخت (افست)و چاپ بالشتکی (تامپون).

مراحل چاپ غیر مستقیم به شیوه افست را مالحظه میکنید. مطابق این شکل، برای چاپ از روی اصل خبر بایستی یک فیلم تهیه شود. این فیلم نگاتیو (منفی)و ناخواناست. از روی این فیلم، یک فیلم پوزتیو که ژلاتین ناخواناست تهیه و روی پلیت (زینک)کپی میشود در چاپ، تصویر زینک به عامل واسطه سیلندر الستیک منتقل میشود. این تصویر ناخواناست. حال سطح چاپشونده )کاغذ( تصویر را از سیلندر الستیک به طور خوانا دریافت میکند

مراحل اجرای چاپ روش غیر مستقیم (به شیوه افست(

روشهای چاپی که در این طبقه بندی جزء چاپ های غیر مستقیم محسوب میشوند عبارتند از

چاپ تخت

چاپ تخت مهمترین روش چاپی در چاپ غیر مستقیم است. در این روش فرم چاپی کاملا صاف به نظر میرسد که به همین دلیل هم، چاپ صاف را چاپ تخت نامیدهاند. در چاپ افست معموالً آب و مرکب با هم به روی فرم زینک میآیند، لذا اساس چاپ افست بر پایه عدم تداخل آب و مرکب است. مهمترین ویژگی چاپ افست وجود عامل واسطهای به نام سیلندر الستیک است. به همین دلیل فرم چاپ به صورت خوانا کپی میشود. شیوههای چاپی که جزء چاپ تخت محسوب میشوند عبارتند از: الف: چاپ افست، ب: چاپ سنگی (لیتوگرافی) پ: چاپ نوری. مبنای چاپ افست، چاپ سنگی میباشد.

اصول چاپ تخت را به صورت شماتیک نشان میدهد.

سیستم چاپ سنگی را در حال چاپ نشان میدهد

.سیستم چاپ افست با سیلندر الستیک (واسطه) را در حال چاپ نشان میدهد.

سمت چپ: فرم صاف )تخت(، کاغذ چاپ شده، سیلندر فشار سمت راست: فرم چاپی، کاغذ چاپ شده

واحد چاپ در سیستم چاپ سنگی سیلندر

واحد چاپ سیستم افست

چاپ دیجیتال: در این سیستم متن و تصویر مستقیماً از کامپیوتر و از بخش طراحی به دستگاه چاپ ارسال شده و زینک مورد نیاز در خود دستگاه بدون نیاز به پروسسور جداگانه(دستگاه ثبتکننده مطالب روی زینک) به روی زینک منتقل شده و سیستم آماده چاپ میگردد. –

چاپ بالشتکی: با این روش چاپی میتوان روی هر ماده و با هر شکلی )سطوح تخت تا سطوح نامنظم و غیر هندسی( چاپ کرد. مواد چاپشونده میتواند اشیای مختلف مانند خودکار، فندک، لوازم منزل و آشپزخانه، لیوان، لوازم صوتی و تصویری، مانند نوار کاست و… باشد. چاپ بالشتکی کاربرد گستردهای در چاپ اشیای قطعات مصرفی و صنعتی دارد.

فرایند چاپ: ابتدا کلیشهای از روی طرح اصلی تهیه میشود. حروف و تصاویر روی کلیشه حکاکی و گود میشوند. در ادامه مرکب توسط تیغه روی کلیشه منتقل شده و نقاط دارای تصویر یا متن مرکبدار میشود. سپس بالشتک )پد( سیلیکونی با فشار کنترل شده، روی کلیشه فشرده و به این ترتیب کلیشه به روی بالشتک منتقل میشود. در مرحله بعد بالشتک به روی سطح چاپشونده حرکت کرده و تصویر را روی آن منتقل میکند. کلیشه چاپی از جنس پلیمر و یا استیل ساخته میشود.

چاپ غیر تماسی

در این روش سطح چاپشونده(کاغذ) نه با فرم چاپ و نه با واسطهای در تماس است، بلکه با مکانیسمهای دیگری مانند الکتریسیته ساکن و یا پاشیدن جوهر به صورت هدایت شده عمل چاپ انجام میشود. فتوکپی، پرینتر و جوهر افشان نمونههای این نوع چاپ هستند. چاپ غیر تماسی بیشتر در ماشینهای اداری کاربرد دارد. در این روش با استفاده از خاصیت الکتریسیته ساکن و جذب مرکب از تونر، در قسمتهای باردار عمل چاپ صورت میگیرد.

سیستم الکتریسیته ساکن:

مشهورترین دستگاههایی که با این سیستم کار میکنند دستگاههای فتوکپی هستند. چاپگرهای لیزری نیز به این روش کار میکنند

کاربرد کامپیوتر: دستگاههای جوهر افشان )اینکجت( از کامپیوتر فرمان میگیرند و با پاشیدن جوهر در نقاط معینی، نقش حروف و طرح مورد نظر را ایجاد میکنند. با استفاده از کامپیوتر میتوان به گونهای عمل نمود که در هر حرکت چاپ عالئم و نشانههای متفاوتی به چاپ برسد. این روش بیشتر در مورد کارهای ساخته شده و بستهبندی چاپهای صنعتی محسوب کرد. در این روش اگرچه عمل چاپ و تکثیر صورت میگیرد، ولی این چاپها بیشتر در سطح چاپهای قطع کوچک به صورت لت )تکبرگ( و یا جزوههای اداری و آموزشی انجام میشود

تاریخچه پیدایش و سیر تکامل ماشینهای چاپ برجسته

طراحی و ساخت ماشینهای چاپ یکی از مدارک ارزنده خالقیت، ابتکار و تفکر انسانی است. این راهی است که آغازکنندگان هنر چاپ طی کردند که هنوز هم بسیار ارزشمند است و چیزی از اعتبار تاریخی ابداعات جالب آنها کاسته نشده است. تا چندین قرن چاپ و تکثیر به همان صورت ساده و دستی انجام میشد. بدینگونه که کاغذ روی فرمهای مرکبی شده سنگی یا چوبی حکاکی شده، قرار داده میشد و به وسیله مالش و اصطکاک دست روی آنها، چاپ صورت میگرفت

سیستم هدایت ماشینی فرم: در اواسط قرن پانزدهم در یک مقطع زمانی که تعداد زیادی از ماشینهای صنایع دیگر به بازار آمده بودند، اولین سیستم ماشینی هدایت فرم برای چاپ و نمونهبرداری نیز ساخته شد. با وجود اینکه از نظر فنی، ساختمان این سیستم ساده بود ولی حدود ۳۰۰ سال بدون تغییر ساختاری چشمگیری باقی ماند.

ساخت اولین پرس چاپ: در سال ۱۴۴۰ میالدی اولین پرس چاپ، طبق نقشه یوهاس گوتنبرگ، توسط یک خراط به ام کُنرادزاه اشباخ از اهالی اشتراسبورگ آلمان از چوب ساخته شد، متأسفانه نه از خود پرس و نه حتی از تصاویر پرسهایی که بعداً از روی آن ساخته شد اطالعاتی در دسترس نیست، ولی شواهد نشان میدهد که بایستی گوتنبرگ ترغیب شده باشد پرس دیگری را تحویل بگیرد. این پرس شبیه به پرس کاغذ سازها بود.

حقیقتاً اولین پرس چاپ دارای ویژگیها و نکات مهمی بود که بعدها نیز در ماشینهای چاپ برجسته به کار رفت. ویژگیهایی مانند: پایه و بدنه اصلی ماشین، سیستم بستر یا حامل فرم و سیلندر فشار، البته سیستم مرکبدهی در آن پیشبینی نشده بود. شکل ۱-۱۲ شمایی از پرس دستی چوبی را نشان میدهد. این پرس هم اکنون در موزه گوتنبرگ در شهر ماینس )زادگاه گوتنبرگ( نگهداری میشود.

پرس دستی چوبی

مکانیزم کار: در این ماشین کلیه کارهای چاپی در دفعات متعددی صورت میگرفت. مرکبدهی به فرم چاپی توسط مشتههای چرمی )تامپون(، قرار دادن کاغذ روی درپوش، استقرار و گونیا نمودن کاغذ، بستن قاب و در آخر نگهداری کاغذ توسط یک قاب (ماسک). این قاب درست به اندازه فرمهای چاپی ساخته میشد. قاب با ماسک (قالب)خود، هنگام بسته شدن صفحه درپوش پرس، کاغذ چاپی را محکم نگاه میداشت تا بتواند روی فرم چاپی قرار گیرد که همزمان از کثیف شدن نیز محفوظ میماند. با عملکرد یک اهرم لنگ، یک تسمه قوی بستر فرم را به زیر صفحه فشار هدایت میکرد. با گرداندن محور پیچ اصلی دستگاه توسط یک اهرم، صفحه کاملا صاف پرس پایین آمده و کاغذ را به فرم چاپی پرس میکرد. پس از اتمام چاپ، این صفحه به همان شیوه

اال کشیده میشد. صفحه حامل فرم به خارج هدایت شده، درپوش و قاب کوچک به صورت لوالیی باز و کاغذ چاپ شده خارج میشد.

کیفیت کار چاپ شده: چاپ های خوبی که از این پرس به دست میآمد در واقع بیشتر حاصل کار هنرمندان چاپکار بود. روی این پرس ساده چوبی دستی که پرس کاملی هم نبود، هنرمندان چاپکار میتوانستند چاپهایی با کیفیت باال به دست آورند که نهتنها در آن زمان بسیار زیبا بود، بلکه هنوز هم از ارزش زیادی برخوردار است.

روش کار: تا جایی که میدانیم در آن زمان به منظور ارائه چاپهای با کیفیت باال، دو نفر چاپکار روی اینگونه پرسها کار میکردند. یک نفر به عنوان استاد چاپ، که کاغذ را در محل خود قرار میداده و کاغذ چاپ شده را از دستگاه برمیداشت و احتماالً دسته اهرم را میگرداند، و یک نفر به عنوان استاد مرکبدهی که با مشتههای چرمی )تامپون( وظیفه سنگین مرکبدهی یکنواخت به فرم را به عهده داشت .

با وجود محکم و بزرگ بودن پرس، درپوش آن از نظر کار چاپ ضعیف بود. به گونهای که صفحات بزرگ دو برگی را میبایست در دو مرحله چاپ میکردند.

استادکار چاپ و استادکار مرکب دهی با تامپون در حال کار

ساخت اولین پرس فلزی: در سال ۱۷۷۲ یک نفر حروفریز به نام ویلهلم هاس توانست تغییرات قابل توجهی در پرسهای معمولی به وجود آورد؛ و چون بیشتر قطعات ماشین او فلزی بود از نظر چاپ بسیار قویتر بود.

تغییرات مکانیکی: هاس برای به وجود آوردن نیروی بیشتر در لحظه چاپ، از سیستم چرخ طیار استفاده کرده بود. همچنین از اهرمی با دسته بلندتر استفاده کرد و در دو سر آن نیز یک کره فلزی قرار داده بود. با این وجود او اجازه نداشت پرس خود را برای چاپخانهها بسازد. زیرا برای او به عنوان حروفریز، چنین حقی را قائل نبودند. از اینرو پسر او توانست اختراع پدرش را قابل استفاده کند.

– مکانیزم تغییرات فشار چاپ: لرد چارلز استانهوپ در سال ۱۸۰۰ با یک پرس دستی آهنی که در آن دستهای به اهرم عملکننده اصلی ماشین متصل بود، توانست نیروی فشاری را به میزان زیادی کاهش دهد و یا به اندازه الزم تنظیم کند. یک وزنه تعادل کار اهرم عملکننده تیگل )سیلندر فشار( را تسهیل میکرد.

سیستم اهرم زانویی: با اختراع پرسهای مجهز به اهرم زانویی در سال ۱۸۰۳، انجام تغییرات اصولی در ساخت پرسهای دستی میسر شد. نوع ساختمان بخشهای مهم این پرسها را ممکن است بتوان در برخی از ماشینهای نمونهگیری بخش حروفچینی چاپخانه ها ملاحظه نمود.

مخترعین پرس های مجهز به اهرم زانویی، ثبت اختراع خود را در مورد ساخت ماشینهای مدرن چاپ به مدت یک سال به تأخیر انداختند. ولی در همین زمان با جدیت به کار ساخت ماشینهای سریع چاپ ادامه دادند

شکل شماتیک اهرم زانویی

کاربرد اهرم زانویی در ماشینهای تیگل امروزی

تصویر واقعی اهرم زانویی به کار رفته در ماشینهای تیگل معروف به ملخی را نشان میدهد

. شکل شماتیک اهرم زانویی

شکل ۱-۱۵- کاربرد اهرم زانویی در ماشین تیگل مدرن (ملخی(

شکل ۱-۱۶- تصویر واقعی اهرم زانویی به کار رفته در ماشینهای تیگل مدرن ملخی

اگر کسی در آن زمان به اولین ماشین سیلندری چاپ عنوان »ماشین سریع« میداد، به ویژه تا زمان ساخت ماشینهای سریع چاپ کامل، درست بود. زیرا این ماشین واقعاً نسبت به ماشینهای دستی سریعتر چاپ میکرد.

ساخت ماشینهای سیلندری توقفی: در همین زمان، ماشینهای سیلندری با فرم تخت و با ویژگی ماشین سیلندری توقفی تولید و به نام پرس سریع نامیده شدند

تعریف پرسهای سریع: امروز تعریف کلی ما از پرسهای سریع بدینگونه است: کلیه ماشینهای چاپ که مکانیزم محرکه آنان دارای موتور جداگانه باشد و سیستم هدایت مرکب مستقل و قابل تنظیم داشته باشند و ضمناً بتوانند تیراژ چاپی را به صورت تولیدی چاپ کنند، جزء ماشینهای سریع محسوب میشوند

ماشینهای تیگل با فرم تخت و ماشینهای روتاسیون:

پس از ماشینهای سیلندری این ماشینها نیز جزء ماشینهای سریع محسوب شدند. ماشینهای مدرن نمونه گیری نیز در حالی که از نظر فنی، قطعات و اجزای اصلی ماشینهای سیلندری در آنها به کار رفته است، ولی از نظر اقتصادی فاقد شرایط تولید چاپ هستند. –

فریدریش کونیگ

تاریخ پرس سریع چاپ با تاریخچه زندگی مخترع آن فریدریش کونیک آغاز میشود. وی در ۱۷ آوریل ۱۷۷۴ در شهر ایسلبن متولد شد. در یک شرکت در شهر الیپزیک آلمان به فراگیری شغل چاپکار ماشینهای چاپ برجسته پرداخت. وی به سبب ممتاز بودن و تالش و جدیت فوق العادهای که داشت، در چهار سال و سه ماه آموزش خود را به پایان رسانید.

اشتغال در شغل خویش، تحقیق و پژوهش در امر تحصیل علوم روانشناسی و فعالیت در کار کتابداری و کتاب فروشی باعث شد تا کونیگ جوان تجارب زیادی به دست آورد. با توجه به روحیه کنجکاو و تالشگری که داشت، کار کردن با ماشینهای دستی با کارایی کم هرگز او را قانع نمیکرد. از اینرو با تالش خستگیناپذیر شروع به اعمال اصالحاتی در آن ماشین نمود

ماشین سولر:

فریدریش کونیگ در ابتدای سال ۱۸۰۳ در منطقه سول آلمان، ساخت پرسی را آغاز کرد که در آن سیستم مرکبدهی سیلندری روی پرس چاپ دیده میشد. وی این ماشین را سولر نامید. چون کونیگ، به دلیل عدم امکانات کافی، نتوانست کار خود را ادامه دهد. به منظور به دست آوردن حمایتهای مالی به شهر وین(پایتخت اتریش) و پترزبورگ مسافرت کرد

در سال ۱۸۰۶ نیز اگرچه ناموفق در امر تکمیل اختراع خود ولی با برنامه و نقشههای بسیار غنی به لندن رفت. یک سال بعد باألخره توانست پروژه واقعی خود را با همکاری یک چاپکار ثروتمند انگلیسی به نام توماس بنسلیی با موفقیت اجرا کند. در ۳۱ ماه مارس ۱۸۰۷ بنسلیی و کونیگ یک قرارداد همکاری منعقد کردند، مبنی بر اینکه یک شریک وظیفه سرمایهگذاری و یک شریک وظیفه ساخت پرس چاپ را به عهده بگیرد تا بدین طریق پرس چاپ بتواند در هرساعت ۴۰۰ چاپ انجام دهد. او در لندن برای ادامه کار خود، با یک مکانیک آلمانی به نام آندره اوس باور که دارای مهارتهای فنی فوقالعادهای بود همکاری نزدیکی را آغاز کرد. باور کسی است که در تمام اختراعات اولیه که در زیر به شرح آنها میپردازیم، سهم بسیار چشمگیری داشت.

اولین پرس سریع تیگل (سال ۱۸۱۱): در این ماشین مرکبی شدن فرم به صورت مستقل و توسط نورد منتقلکننده رنگ )با روکش چرمی( انجام میشد. مرکب به وسیله یک دستگاه صالیه فشرده و پخش میشد، سپس از طریق نوردهای واسطه به میزان مورد نیاز به فرم هدایت میگشت. حرکت رفت و برگشتی حامل فرم به صورت خودکار انجام میشد. یک توقف دو مرحلهای نیز امکان قرار دادن کاغذ چاپی و برداشتن کاغذ چاپ شده و همچنین مراحل اجرای چاپ را میسر میساخت. شکل ۱-۱۷ تصویر شماتیک اولین ماشین تیگل سریع را نشان میدهد.

اولین پرس سریع سیلندری (سال ۱۸۱۲): در این ماشین، یک سیلندر فشار کامالً صاف و تخت جای خود را به یک سیلندر فشار استوانهای داد. این سیلندر استوانهای الهام گرفته از افکار یک انگلیسی به نام

ویلیام نیکلسون بود. نیکلسون در سال ۱۷۹۰ در جهت ثبت اختراع خود اقداماتی کرده بود، اما هیچگاه نتوانسته بود در زمینه تولید اقدامی کند. زیرا افکار او به موفقیت تبدیل نشد.

در ماشینهایی که توسط کونیگ ساخته شده بود، در سه محل مساوی از سیلندر فشار قطعه ای تراشیده شده بود. در نتیجه سیلندر فشار به همراه یک برگ کاغذ، یک سوم دور چرخش میکرد. برشهای بین هریک از قطعهها، برگشت حامل فرم را میسر میساختند. هر قطعه تراشیده شده دارای یک قابل کوچک لوالیی بود (باز هم الهام گرفته از پرس دستی) که این قابها کاغذ را هنگام چاپ محکم نگاه میداشتند. بعداً در سال ۱۸۲۴ توسط یک فرد انگلیسی به نام ناپر، پنجه و گیره نگهدارنده کاغذ اختراع و جانشین قاب کوچک شد. قدرت چاپ این پرس برابر ۸۰۰ چاپ در ساعت بود. حرکت ماشین توسط مکانیسم تسمه سوراخدار به همراه سیستم گاردن تأمین میشد.

شمایی از اولین پرس سریع سیلندری را نشان میدهد.

اولین پرس سریع سیلندری (سال ۱۸۱۲)

اولین ماشین مضاعف (دوتایی) در سال ۱۸۱۴:

ساخت اولین ماشین مضاعف را صاحب روزنامه تایمز به نام والتر سفارش داد. این ماشین از دو سیلندر چاپ برخوردار بود و در هر جهت حرکت حامل فرم یک چاپ را با همان فرم چاپی انجام میداد. قدرت تولید این ماشین ۱۱۰۰ چاپ در ساعت بود. شکل ۱-۱۹ اولین ماشین مضاعف را به صورت شماتیک نشان میدهد

اولین ماشین مضاعف (۱۸۱۴)

اولین ماشین چاپ دو طرفه (پشت و روزن) یا ماشین کامل(سال ۱۸۱۶): این ماشین ترکیبی از دو ماشین سیلندری با یک سیستم کاغذدهی بود و در حالی که ورق چاپی پس از اولین چاپ )چاپ روی کاغذ( توسط یک سیستم نواری پیچیده، به طرف سیلندر چاپ دوم هدایت میشد، چاپ پشت کاغذ صورت میگرفت. سیلندرهای چاپ این ماشین بدون وقفه دوران داشتند و به دور خود گردش میکردند. در این ماشین برای اولین بار از نورد هادی ریختگی(مواد الستیکی) استفاده شد. قدرت تولید چاپ این ماشین تا ۱۰۰۰ برگ چاپ پشت و رو بود. شکل ۱-۲۰ ماشین چاپ دو طرفه را به صورت شماتیک نشان میدهد.

اولین ماشین چاپ دو طرفه در سال ۱۸۱۶

اولین ماشین دو دوری (سال ۱۸۱۷):

این ماشین در واقع اختراع جدیدی محسوب نمیشد، بلکه از یک ماشین کامل )چاپ دو طرفه( به وجود آمده بود؛ بدین معنی که از نصف ماشین چاپ دو طرفه یک ماشین دو دوری ساخته شد.

تفکر تازه گردش دائم سیلندر چاپ در ماشین کامل به اجرا درآمده بود. فریدریش کونیگ تصمیم گرفت به آلمان مراجعت کند. او همواره از عدم تفاهم و اختالفهای میان خود و همکار طرف قراردادش (توماس بنسلیی) سخن میگفت. وی در ۹ آگوست سال ۱۸۱۷، پس از خرید صومعهای در شهر اوبرسل در نزدیکی شهر ورتسبورگ آلمان، اقدام به تأسیس کارخانه ماشینسازی کونیگ و باور نمود. این کارخانه اولین کارخانه سازنده ماشین چاپ سریع در جهان به شمار میرود

. در تأسیس این کارخانه مشکالت عظیمی بر سر راه بود، که میبایست برطرف میشد، از جمله: آموزش کارگردان، که بایستی به کارگران مزرعه آموزش مکانیکی و تراشکاری داده میشد. حمل کلیه مواد خام با زحمت زیاد از انگلستان به آلمان، تهیه و ساخت چرخدنده و ریلهای دندانهدار به روش قلمکاری و بسیاری مشکالت دیگر. این مشکالت به اندازهای زیاد بود که طی مدت پنج سال اول تولید فقط چهار ماشین چاپ تولید شد. این موضوع خود بیانگر وضعیت کار در آن زمان میباشد.

. پس از مرگ فریدریش کونیگ در ۱۷ ژانویه ۱۸۳۳، کارخانه توسط دوستش آندره آوس باور مانند قبل به کار خود ادامه داد. اختراع اصولی و بنیادی کونیگ انگیزه بسیار خوبی برای تعداد زیادی از مؤسسین کارخانه های سازنده ماشین چاپ سریع، حتی در خارج از کشور آلمان شد و در انگلستان، امریکا، فرانسه و اتریش کارخانههای ساخت ماشین سریع چاپ به وجود آمد. با این حال کارخانه ماشینسازی کونیگ و باور مشهورترین آنان بود.

یکی از خواهرزادههای کونیگ به نام فریتس هل بیگ یک کارخانه ماشینسازی به نام هل بیگ و مولر در شهر وین )اتریش( تأسیس کرد. خواهرزاده دیگر وی به نام کارل رایشن باخ با برادر همسر خود در سال ۱۸۴۰ یک کارخانه ماشین چاپ سریع در شهر آوگسبورگ آلمان به وجود آورد. از شرکت هل بیگ و مولر نیز کارخانه ماشین چاپ سریع یوهاینس برگ نیز به وجود آمد. بدین ترتیب افکار و اختراعات فریدریش کونیگ عامل تشویق و تحرک دیگر صاحبان فکر و اندیشه شد، به گونهای که حتی امروزه حاصل اختراعات به بار نشسته او، حامل ثمرات بیشماری در صنعت چاپ میباشد. از آن جمله میتوان وجود صدها کارخانه تولید ماشینها و سیستمهای چاپی را در اکثر کشورهای پیشرفته اروپایی، امریکایی و آسیایی و اخیراً در کشور عزیزمان ایران نام برد. فقط حاصل تالشهای شخص مخترع

ماشینهای سریع چاپ »فریدریش کونیگ« وجود پنج کارخانه عظیم ساخت ماشینها و سیستمهای پیشرفته چاپی است که تولیدات آن به سراسر جهان ارسال میگردد

. به منظور شکوفا شدن افکار، ایجاد انگیزه تفکر ساخت و ساز و تقویت روحیه خالقیت در شما فراگیران عزیز، تصاویر کوچکی از پنج کارخانه کونیگ و باور KBA که پس از او به وجود آمدند،

محمد فیض آبادی فراهانی
محمد فیض آبادی فراهانی
کارشناس در زمینه طراحی گرافیک و چاپ با 10 سال سابقه فعالیت | متخصص و مشاور در زمینه تبلیغات کاغذی و اینترنتی | مشاور در زمینه طراحی سایت و سئو

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوازده − یک =